گلبرگی از باغ زیبای قرآن

*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ (١٠)

10. they who disbelieve and deny Our Ayât (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) are those who will be the dwellers of the Hell­fire.

10*و آنان كه كفر ورزيده و آيات ما را تكذيب نمودند، همانا اهل دوزخند.

10. quant à ceux qui ne croient pas et traitent de mensonge nos preuves, Ceux-là sont des gens de l'Enfer.

"جحيم" به معناي شدت برافروختگي آتش است. در داستان ابراهيم(ع) آمده كه او را در جحيم (آتش شعله ور) افكندند. "اصحاب الجحيم" يعني آنان كه پيوسته در دوزخند.

كيفر كافران و تكذيب كنندگان، دوزخ ابدي است.

- تشويق، انگيزه عمل است. همان گونه كه تهديد، از روش هاي تربيتي قرآن است.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَنْ يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ (١١)

11. O You who believe! Remember the Favour of Allâh unto You when some people desired (made a plan) to stretch out their hands against you, but (Allâh) withheld their hands from you. so fear Allâh. and In Allâh let believers put their trust.

11* اي كساني كه ايمان آورده ايد! نعمت خداوند را بر خودتان ياد كنيد، آنگاه كه جمعي از دشمنان قصد داشتند به سوي شما دست تعدي دراز كنند.

11. les croyants! rappelez-vous le bienfait d'Allah à votre égard, le Jour où un groupe d'ennemis s'apprêtait à porter la main sur vous (en vue de vous attaquer) et qu'il repoussa leur tentative. et craignez Allah. C'est en Allah que les croyants doivent mettre leur confiance.

در این که آیه، ناظر به کدام واقعه تاریخی است اختلاف است، ولی می توان آن را شامل همه مواردی دانست که مسلمانان، در مقابل سوء قصد یا تهاجم دشمن، با تکیه بر خداوند پیروز شده و نجات یافته اند.

ياد نعمت هاي خدا بر مؤمنان لازم است. (زيرا هم نوعي شكر است، هم غرور و غفلت را از انسان دور مي نمايد و هم عشق انسان را به پروردگار مي افزايد).

- دفع خطرات دشمن، از مهم ترين نعمت هاي خداست.

- با تقوا و توكل و ايمان، لطف خدا را به خود جلب و خطر دشمن را دفع كنيم.(همان گونه كه به خاطر گناه، خداوند دشمن را بر انسان مسلط مي كند، توجه به خدا هم موجب دفع دشمنان است.)

- لازمه ايمان و تقوا تكيه بر خداست.

- تقوا و توكل داشتن، اثر ياد خداوند و ايمان است.

وَلَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيبًا وَقَالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَآمَنْتُمْ بِرُسُلِي وَعَزَّرْتُمُوهُمْ وَأَقْرَضْتُمُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا لأكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَلأدْخِلَنَّكُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ (١٢)

12. indeed Allâh took the Covenant from the Children of Israel (Jews), and we appointed twelve leaders among them. and Allâh said: "I am with You if You perform As-Salât (Iqâmat-as-Salât) and give Zakât and believe In My Messengers; honour and assist them, and lend to Allâh a good loan. Verily, I will remit Your sins and admit You to Gardens under which rivers flow (in Paradise). but if any of You after this, disbelieved, He has indeed gone astray from the Straight Path."

12* و به تحقيق خداوند از بني اسرائيل پيمان گرفت و از ميان آنان دوازده سرپرست براي دوازده طايفه برانگيختيم و خداوند به آنان فرمود: من با شمايم، اگر نماز به پا داريد و زكات بپردازيد و به پيامبرانم ايمان آورده و ياري شان كنيد و به خداوند وامي نيكو دهيد، قطعاً گناهانتان را مي پوشانم و شما را به باغ هايي وارد مي كنم كه نهرها زير درختان آن جاري است. پس از اين، هر كس از شما كافر شود، به راستي از راه راست منحرف گشته است.

12. et Allah certes prit l'engagement des enfants d'Israël. nous nommâmes douze chefs d'entre eux. et Allah dit: ‹Je suis avec vous, pourvu que vous accomplissiez la Salat, acquittiez la Zakat, croyiez en Mes messagers, les aidiez et fassiez à Allah un bon prêt. Alors, Certes, J'effacerai vos méfaits, et vous ferai entrer aux jardins sous lesquels coulent les ruisseaux. et quiconque Parmi vous, après cela, mécroît, s'égare certes du droit chemin› !

"عزّر تموهم" از "عَزّر" به معناي ياري كردن همراه با احترام است.

- "سواء السبيل" به وسط راه را مي گويند كه انحراف از آن، سقوط را به همراه دارد.

- تقاضای بنی اسرائیل، وزرای حضرت موسی(ع) و سرپرستان دوازده طایفه از آنان بودند. از رسول خدا(ص) روایت است که فرمود: خلفای پس از من دوازده نفرند، به تعداد نقبای بنی اسرائیل. مخالفان راه اهل بیت، بسیار کوشیدند که این عدد را بر خلفای راشدین، خلفای بنی امیه و خلفای بنی عباس منطبق سازند، با این که با هیچ کدام جور در نمی آید و این تلاش بیهوده در حالی است که دهها حدیث از زبان پیامبر خدا(ص) که نام این دوازده تن را در بر دارد، در کتب معتبر شیعه و سنی به چشم می خورد که نخستین آنان علی(ع) و آخرینشان حضرت مهدی(ع) است.

بهشت را به "بها" دهند، نه بهانه. اگر نماز، زكات، ايمان، امداد و انفاق بود، بهشت هم هست.

- همراهي خداوند با ما چند شرط دارد: نماز، زكات، ايمان، نصرت انبيا، انفاق.

- ايمان به انبيا به تنهايي كافي نيست، ياري آنان هم لازم است.

- انجام همه واجبات كار ساز است، نه فقط بعضي از آنها.

- نماز و زكات و انفاق، در كنار پذيرش و ياري الهي مفهوم دارد.

- رهبر جامعه باید از سوی خدا تعیین شود و برگزیدگان انبیا هم باید به فرمان خداوند باشند.

- رهبر اگر از خود مردم باشد موفق است.

- بهشت، جای آلودگان نیست، ابتدا باید پاک شد، آنگاه به بهشت رفت.

- كمك به خلق خدا، كمك به خداست.

- قرض دادن بايد به شيوه اي نيكو باشد. (از مال خوب با سرعت و بدون منت).

- هر کس به دستورات الهی کفر ورزد، از مسیر اعتدال خارج شده است.

- راه دست يابي به عفو خدا، ايمان و عمل صالح است.

- بعد از اخذ ميثاق و اتمام حجت و بيان شرايط دريافت الطاف الهي، راه عذر و بهانه براي كسي نيست.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ لَعَنَّاهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوبَهُمْ قَاسِيَةً يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ وَلا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلَى خَائِنَةٍ مِنْهُمْ إِلا قَلِيلا مِنْهُمْ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ (١٣)

13. so because of their breach of their covenant, we cursed them, and made their hearts grow hard. they change the Words from their (Right) places and have abandoned a good part of the message that was sent to them. and You will not cease to discover deceit In them, except a few of them. but forgive them, and overlook (their misdeeds). Verily, Allâh loves Al­Muhsinûn (good­doers - see V.2:112).

13* پس بني اسرائيل را به خاطر شكستن پيمانشان لعنت كرديم و از رحمت خويش دور ساختيم و دل هايشان را سخت گردانديم. آنان كلمات الهي را از جايگاه هاي خود تحريف مي كنند و بخشي از آنچه را به آنان تذكر داده شده بود فراموش كردند و تو همواره بر خيانتي از آنان آگاه مي شوي (هر روز توطئه و خيانتي تازه دارند) مگر اندكي از ايشان كه سنگ دل و تحريف گر و خائن نيستند. پس از آنان درگذر و از لغزش هايشان چشم بپوش. همانا خداوند نيكوكاران را دوست مي دارد.

13. so because of their breach of their covenant, we cursed them, and made their hearts grow hard. they change the Words from their (Right) places and have abandoned a good part of the message that was sent to them. and You will not cease to discover deceit In them, except a few of them. but forgive them, and overlook (their misdeeds). Verily, Allâh loves Al­Muhsinûn (good­doers - see V.2:112).

نسيان گاهي به معناي فراموشي غير اختياري است كه انتقادي بر آن نيست، ولي گاهي به معناي بي اعتنايي و بي توجهي است كه قابل انتقاد است. مانند موردي كه در آيه 13 آمده است. "نسوا حظّاً"

پيمان شكني، عامل محروميت از لطف الهي و زمينه ساز پيدايش سنگ دلي است.

- در برخورد با دشمن، انصاف را فراموش نكنيم.

- عفو و صفح، از مصاديق احسان است.

- عفو و گذشت از كافر نيز احسان و نيكي است. نيكوكار، محبوب خداست.

- نیکوکار، محبوب خداست.