آیات 58 تا 64 سوره مبارکه مائده
ü گزيده اي از نكات اين گلبرگ
v آنان که دین و نماز مسلمانان را مسخره می کنند و مسلمین را به خاطر ایمانشان می آزارند ، چرا به گذشته تاریک و ننگین خود نگاه نمی کنند که با قهر الهی مسخ شدند و رسوا گشتند . گر چه یهود زمان پیامبر ، به صورت خوک و میمون نبودند ،ولی چون بنی اسرائیل خود را قوم واحد و دارای هویت جمعی می دانستند و افتخارات گذشته را به خود نسبت می دادند، بیان رسواییهای پیشین ،غرور آنها را می شکند.
v حضرت علی (ع) در اواخر خطبه 192 « قاصعه » می فرماید : خداوند اقوام پیشین را مورد غضب قرار نداد مگر به خاطر ترک امر به معروف و نهی ای منکر . خداوند لعنت کند عوام گنهکار و علمای ساکت را .
v در این آیات اشاره به سخنان خلاق و نامربوط یهود و جلوگیری نکردن علما بود . در نمونه ای نیز از آن بیان شده که یهود می گفتند : دست خدا بسته است و دیگر به ما قدرت و شوکت نمی تواند بدهد ، آن گونه که در گذشته قدرت داشتیم .
v در روایات شیعه است که این آیه ، عقیده یهود را نسبت به قضا و قدر و سرنوشت بیان می کند . چون یهود می پنداشتند در آغاز آفرینش دست خدا باز بود ، اما پس از آنکه همه چیز آفرید ، دست او بسته شد .
v کلمه دست در آیه به معنای قدرت است . در عربی ید و در فارسی دست رمز و کنایه از قدرت و نفوذ است . مثلا می گوییم : فلانی در منطقه یا اداره دست دارد . دست فلانی قطع شد . دست ما به فلانی نمی رسد و ... در روایات هم آمده است که : اولیاء خدا دست خدایند . یعنی واسطه لطف او نسبت به مردمند.
ü گزيده اي پيامهاي اين گلبرگ
v از رابطه و دوستی با کسانی که اذان و نماز را مسخره می کنند بپرهیزید .
v در جامعه اسلامی ، باید برای نماز ، فریاد زد و تبلیغ کرد و مزاحمی هم نباید باشد . نماز باید علنی باشد
v با مخالفان هم باید جدالی نیکو داشت . یعنی استدلال آمیخته به سوالهای عاطفی
v در برابر سختگیری های دشمن ، عدالت و انصاف را از کف ندهید و همه را یکسان وفاسق مپندارید .
v کسی که احترام نمی گذارد احترام ندارد
v اگر اهل کتاب ، بنای استهزاء و آزار بگذارند ، سوابقشان را افشا می کنیم
v محیط جامعه ، انسان را به پذیرفتن قلبی چیزی مجبور نمی کند.
v خداوند از خود انسانها به ضمیرشان آگاه تر است .
v گاهی شرکت برخی از افراد در جلسات مذهبی در جامعه اسلامی ، روی انگیزه و آمادگی رشد نیست.
v سیمای جامعه اسلامی ، سبقت در خیرات است . لیکن سیمای جامعه کفر و نفاق ، سبقت در فساد است .
v اهداف و جهت گیری اصلی منافقان ، « شهوت » ، « ثروت» و « قدرت» است .
v بدتر از گناه ، تظاهر آشکار به گناه است.
v بدتر از فساد اخلاقی « اثم » ، فساد اجتماعی « عدوان » و فساد اداری « رشوه و سحت » ، عادت به فساد داشتن است . ( یسارعون ، دلالت بر استمرار دارد . )
v مسئولیت امر به معروف و نهی از منکر ، در درجه اول متوجه علماست . علما تنها مسوول موعظه و دین آموزی نیستند .
v زیبایی علم در اظهار آن و زشتی اش در سکوت و کتمان است.
v بی لیاقتی و نااهلی خود را توجیه نکنید . ( شیطان تکبر خودرا به اغوای الهی نسبت داد ، یهود هم عدم صلاحیت خود را به بخیل بودن خدا توجیه می کردند.)
v کج فهمی در این ، ممنوع است . ( به گفته علامه طباطبائی : هر گاه فقر و گرسنگی و قحطی پیش آمد ، یا آیات قرض دادن به خداوند نازل می شد، می گفتند : این قحطی و این آیه قرض الحسنه ، نشانه بسته بودن دست خداست ).
v رضایت به گناه دیگران ، شرکت در آن است . ( بعضی از یهود ، نسبت دست بسته بودن خدا را می دادند ، ولی چون دیگران هم راضی بودند ، این تفکر انحرافی به همه نسبت داده شده است .)
v هر جا به کلمه ای در قرآن بر بخوریم که ظاهر آن با عقل سازگار نیست ، باید در پی تفسیرصحیح آن باشیم ( نسبت دست خدا به « یداه مبسوطتان » ، خدا که جسم نیست تا دست داشته باشد ، پس دست ، کنایه از قدرت الهی است . )
لو انزلنا هذاالقرآن على جبل لرايته خاشعا متصدعا من خشيه الله و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون