آیات 65 تا 70 سوره مبارکه مائده
ü گزيده اي از نكات اين گلبرگ
v اگر پیروان کتب آسمانی دیگر در برابر قرآن تسلیم می شدند ، و تسلیم در مقابل قرآن را تسلیم نژاد بنی اسرائیل در برابر عرب نمی پنداشتند ، و می دانستند که اصول تعالیم انبیا یکی است و ایمان به آنچه پس از تورات و انجیلی نازل شده ، راه یافتن به کلاس بالاتر است نه باطل بودن دستورهای پیشین، در اینصورت ، علاوه بر بهره های اخروی در قیامت ، در همین دنیا نیز انواع نعمتها به سویشان سرازیر می شد.
v همه مفسران شیعه به اتکاء روایات اهل بیت (س) و نیز بعضی از مفسران اهل سنت مانند فخر رازی و صاحب « المنار » گفته اند که آیه ، مربوط به ولایت علی بن ابی طالب و مساله غدیر خم است.
v لحن و خطاب آیه 67 ، آن را از آیات قبل و بعد متمایز می کند . در همه قرآن تنها در این آیه پیامبر نسبت به کتمان پیام ، تهدید شده که اگر نگویی ، تمام آنچه را که در 23 سال رسالت گفته ای هدر می رود .پس باید دید چه پیام مهمی است که اینگونه بیان می شود .
v در این آیه چند نکته است که جهتگیری محتوایی آیه را روشن می کند:
v 1– سوره مائده ، در اواخر عمر شریف پیامبر نازل شده است.
v 2- در این آیه ، بجای ایها النبی ، تعبیر « یا ایها الرسول » است ، که نشانه یک رسالت مهم است .
v 3- به جای فرمان « ابلغ » ، تعبیر « بلغ » آمده که نشانه ابلاغ قطعی و رسمی و مهم است .
v 4- در آیه ، پیامبر نسبت به نرساندن این پیام مهم ، تهدید شده که اگر نگوید ، همه زحماتش هدر می رود .
v 5- رسول خدا از جریانی هراس دارد که خدا دلداری می دهد که ما تو را از شر مردم نگه می داریم .
v 6- پیامبر ، از جان خود نمی ترسد . زیرا چه در روزگار تنهایی که با بتها مبارزه می کرد و چه در جنگها که با مشرکین درگیری نظامی داشت ، از خطرها نمی ترسید، در حالیک ه سنگباران می شد و یارانش شکنجه میشدند ، حالا در اواخر عمر و در میان همه یاران بترسد ؟!
v 7- در آیه ، پیامی است که به لحاظ اهمیت ، با همه پیامهای دوران نبوت و رسالت برابر است .
v 8- در این پیام ، ادامه تربیت الهی نهفته است .
v 9- محتوای پیام ، باید مساله ای اساسی باشد ، و گر نه در مسائل جزئی و فردی ، این همه تهدید و دلداری لازم نیست .
v 10- پیام آیه ، مربوط به توحید و نبوت و معاد نیست ، چون این اصول ، در روزهای اول بعثت در مکه بیان شده و نیازی به این همه سفارش در اواخر عمر حضرت ندارد .
v 11- پیام آیه ، مربوط به نماز و روزه و حج و زکات و خمس و جهاد و ... هم نیست ، چون اینها در طول 23 سال دعوت پیامبر بیان شده و مردم نیز به آن عمل کرده اند و هراسی در کار نیست .
v پس محتوای این پیام مهم چیست که در این آخرین سوره آمده است ؟
v روایات بسیاری از شیعه و سنی ، ما را از این تحیر نجات می دهد و راه می نماید . روایات می گوید : آیه مربوط به هیجدهم ذیحجه سال دهم هجری در سفر حجه الوداع پیامبر اسلام است ، که آن حضرت در بازگشت به سوی مدینه ، در منطقه غدیر خم به امر الهی فرمان توقف داد و همه در غدیر خم جمع شدند . آن منطقه ، هم آب و درخت داشت که در گرمای حجاز ، کار ساز بود ، هم محل جدا شدن کاروان های زائران مکه بود و اهل یمن، عراق ، شام ، مدینه و حبشه از هم جدا می شدند .
v در آنجا ، پیامبر خدا در انبوه یاران ، بر فراز منبری از جهاز شتران رفت و خطبه ای طولانی خواند . پس مساله بسیار مهم بود که خطابه ای طولانی لازم داشت و لازم بود که در آن گرمای سوزان هوا و زمین داغ که لباس بر سر می کشیدند یا زیر پا می گذاشتند ، آنرا بشنوند . ابتدای محتوای خطبه هم توحید و نبوت و معاد بود که تازگی نداشت . سخن تازه از آنجا بود که پیامبر ، خبر از رحلت خود می داد و نظر آنان را نسبت به خود جویا می شد . همه اقرار به کرامت و عظمت و خدمت و رسالت او در حد اعلا کردند . وقتی مطمئن شد که صدایش به همه در چهار طرف می رسد ، پیام مهم خود را نسبت به آینده بیان کرد . این کسب اطمینان ، پیش بینی برای آینده بود . چون پس از وفاتش ، وقتی حضرت زهرا (س) به در خانه های مردم می رفت که : مگر نبودید و نشنیدید که رسول خدا در غدیر خم چه فرمود ؟ و علی (ع) را رهبر مردم معرفی کرد و ... می گفتند : ما در غدیر خم ، در فاصله دوری بودیم و صدای پیامبر را نمی شنیدیم !! الله اکبر از کتمان ، از ترس ، از بی وفایی . از دروغ به دختر پیامبر . رسول خدا با این شرایط ، در آن حساس ترین فراز تاریخ بود که فرمود : هر کس را که من رهبر اویم ، علی ابن ابی طالب ، رهبر اوست .
v پس محتوای این پیام مهم ، رهبری و امامت و خلافت علی (ع) بود .
v به فرموده امام رضا (ع) صابئین ، ستاره پرستانند .
v آیه 69 ، مربوط به ایمان و عمل پیروان ادیان در زمان خوشان است و پس از آمدن دین جدید ، باید به شریعت الهی نو ایمان آورند ، وگرنه بعثت انبیای بعدی بیهوده خواهد بود. یهود و نصاری و دیگران ، هر کدام مثل مسلمانان به اسلام ایمان آورند و عمل صالح انجام دهند ، بیم و اندوهی نخواهند داشت .
v شاید مراد از « میثاق » ، همان پیمانی باشد که در آیه 93 بقره و 81 آل عمران گذشت .
v بیان تکذیب و پیمان شکنی و شهید کردن اولیای خدا، آنجا که دعوتی مطابق میلشان نیست ، آن هم در آیاتی پس از آیه مربوط به نصب علی (ع) در غدیر خم، تصادفی نیست. همچینین این آیه که پس از پیمان غدیر خم است و اول سوره نیز با « وفای به عقود » شروع شده ، می تواند پیام هایی داشته باشد .
ü گزيده اي پيامهاي اين گلبرگ
v در پی انتقاد های تند ، راه برگشت را باز بگذارید .
v ایمان و اسلام آوردن ، انحرافها و مسائل قبلی را محو می کند .
v تقوا ، کفاره گناهان است ایمان منهای تقوا کارساز نیست
v همه کتب آسمانی ، محترم است .
v برای دعوت دیگران به اسلام ، به اعتقادات و مقدسات صحیح آنان لطمه نزنید .
v توجه به مذهب و دستورهای دینی ، زندگی مادی را هم سر و سامان می دهد .
v جامعه فاسد ، انسان را مجبور به فساد نمی کند ، در میان انبوه بدکاران گروهی هم معتدلند.
v در نظام هستی ایمان افراد ، در زمین و ابر و باران و کشاورزی و محصولات ، نقش دارد .
v هیچگاه همه افراد یک مجموعه و نژاد و منطقه و مذهب را تخطئه نکنید.
v تنها تلاوت کتاب آسمانی کافی نیست ، اقامه آن لازم است .
v احکام و پیامهای الهی ، همه در یک سطح نیست . گاهی کتمان یک جمله ، مساوی با کتمان تمام حقایق است .
v خطر جنگ با یهود و مشرکین ، آسانتر از آفات حسادت هاست .
v رکن اصلی اسلام ، سیاست و حکومت آن است .
v انتخاب رهبر اسلامی باید از سوی خداوند باشد .
v انکار ولایت نوعی کفر است
v عنصر زمان و مکان ، دو اصل مهم در تبلیغ است .
v مردم ، با دو شاهد ، حق خود را می گیرند ، حضرت علی (ع) با وجود ده ها هزار شاهد، نتوانست حق خود را بگیرد . امان از حب دنیا و حسادت .
v ایمان به همه کتب آسمانی لازم است
v ادعای ایمان کافی نیست ، قیام و اقدام عملی لازم است کسی که عمل نکند ، دین ندارد
v شخصیت و ارزش افراد ، به میزان تعهدات مذهبی آنان بسته است .
v در شیوه تبلیغ ، ابتدا به معتقدات حق دیگران احترام بگذارید ، بعد راه خود را نشان دهید .
v کفر و سرکشی افراد ، به نظام و مکتب ضرری نمی زند . بلکه زیانش به خودشان می رسد و خداوند ، حامی دین است .
v برای افراد لجوج ، غم و غصه خوردن روا نیست .
v نژاد پرستی ، ملیت گرایی و تعصبات مذهبی ، ممنوع
v ملاک سعادت در همه ادیان آسمانی ، « ایمان و عمل صالح » است ، نه ادعا و نامگذاری ها .
v آرامش در سایه ایمان و عمل صالح است .
v پیمان شکنی ، پیامبر کشی ، تکذیب و لجاجت ، از ویژگی های بنی اسرائیل است .
v ریشه تکذیب انبیا ء هوای نفس است .
v در جامعه فاسد ، مردان خدا یا ترور شخص میشوند (قتل ) یا ترور شخصیت ( تکذیب ).
لو انزلنا هذاالقرآن على جبل لرايته خاشعا متصدعا من خشيه الله و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون