ü    گزيده اي از نكات اين گلبرگ

v "خَمر"، به معناي پوشاندن با كلمه "خِمار" از يك ريشه است. به مقنعه زنان خِمار مي گويند، چون موي سر را مي پوشاند. شراب هم خِمر مي گويند، چون عقل را مي پوشاند.

"مَسير" از "يُسر"، به معناي آساني است. چون در قمار، افراد بدون زحمت، پول به دست مي آورند، به آن مَيسر گويند.

"ازلام"، نوعي قرعه كشي و قمار با چوب بوده كه در جاهليت رواج داشته است.

امام باقر(ع) درباره خمر فرمود: "كلّ مسكر...اذا اخمر فهو حرام" هر چيزي كه انسان را مست كند، حرام است.

رسول خدا(ص) فرمود: قمار به هر وسيله اي باشد حتي گردو، حرام است.

در حديث آمده است: "شارب ايخمر كعابد الوثن" شراب خوار، مثل بت پرست است.

در شارب، هر نوع همكاري در توليد، توزيع و مصرف آن حرام است. امام باقر(ع) از پيامبر(ص) نقل مي كند كه آن حضرت ده گروه را كه به نحوي در شراب خواري مؤثرند، لعنت كرد: غارسها و حارسها و عاصرها و شاربها و ساقيها و حاملها و المحمول اله، بايعها و مشتريها و آكل ثمنها" آن كه نهال انگور را مي كارد، آن كه به ثمر مي رساند، سازنده، نوشنده، ساقي، حمل كننده، دريافت كننده، فروشنده و خريدار و هر كس كه به نحوي از درآمد آن بهره مند مي شود، ملعون است.

v با آن كه طبق آماري كه ارائه مي شود، بسياري از قتل ها، جرائم، تصادفات، طلاق ها، امارض رواني، كليوي و .. ناشي از شراب است، اما قرآن در آيه 91 بيان فلسفه تحريم، روي دو نكته تأكيد دارد: يكي ضرر اجتماعي يعني كينه و عداوت و ديگري ضرر معنوي يعني غفلت از نماز و ياد خدا.

اين آيه برجسته ترين اثر شراب و قمار را بازداشتن از ياد خدا و نماز دانسته است. اكنون جاي اين سؤال است كه اگر كارهاي عادي مثل تجارت، ورزش، تحصيل و مطالعه و امثال آن نيز ما را سرگرم كرده و از ياد خدا و نماز باز دارد، آيا مانند شراب و قمار است؟ آري، هر چه ما را از خدا غافل كند، مانند شراب و قمار ناپسند است، گرچه اسلام به خاطر لطف و آسان گرفتن، آن را حرام نكرده باشد.

v در آيه 93، دو بار ايمان و عمل صالح، دو بار تقوا و ايمان و يك بار تقوا و احسان مطرح شده است و به گفته بعضي مفسران چون موارد و مراحل و درجات ايمان و توقا و عمل صالح متفاوت مي باشد و بعضي تكرار را براي تأكيد دانسته اند، نظير "كلاّ سيعلمون. ثمّ كلاّ سيعلمون".

تقوا، در امور مختلف زندگي انسان نقش دارد: در مصرف و رفتار "طعموا اذا ما اتّقوا". در مكتب و اعتقاد "ثمّ اتّقوا و آمنوا". در خدمت و اخلاق "ثمّ اتّقوا و أحسنوا".

v در قرآن، مسأله شكم و غذا به عنوان يكي از اسباب آزمايش الهي مطرح شده است:

الف- آدم و حوا در مسأله غذا شكست خوردند." لا تقربا هذه الشجرة". ب- بني اسرائيل در تحريم صيد ماهي در شنبه ها، شكست خوردند. "و لقد علمتم الذّين اعتدوا منكم في السبت". ج- يكي از فرماندهان بني اسرائيل هنگام عبور سربازانش از يك منطقه و رسيدن به نهر، فرمان داد كه از آب آن ننوشند، ولي يارانش جز اندكي، خوردند. "فشربوا منه الاّ قليلاً". د- روزه گرفتن، خود يك آزمايش بزرگ است. ه- نزديك آمدن شكار به حجاج در حالت احرام، كه حق صيد ندارند. "تناله أيديكم".

v كلمه "حُرُم" به معناي كسي است كه براي حج يا عمره، مُحرم شده است.

كلمه "نَعَم" كه جمع آن "اَنعام" است، به شتر، گاو و گوسفند گفته مي شود.

كلمه "مسكين" از "سكن"، به كسي گفته مي شود كه به خاطر تهي دستي و فقر، از مسكن خود خارج نمي شود و به اصطلاح فقر او را از پا درآورده و خانه نشين كرده است.

 

ü    گزيده اي  پيامهاي اين گلبرگ

v ايمان، با شراب خواري و قمار سازگاري ندارد. شراب و قمار، در رديف بت پرستي است.

v نه تنها شراب نخوريد، گرد آن هم نرويد.

v لقمه حلال و دوري از حرام خواري، در سعادت و رستگاري انسان مؤثر است.

v هر كس كه عامل كينه و عداوت در ميان مردم شود، مانند شيطان است.

v جامعه اي كه در آن عداوت باشد، شيطاني است.

v از الفت و وحدت پاسداري كنيم و با هر چه آنها را از بين مي برد مبارزه كنيم. الفت و مهرباني بين اهل ايمان، مورد عنايت خاص خداوند است.

v قمار و شراب، ابزار كار شيطان براي ايجاد كينه و دشمني است.

v نماز برترين سمبل ياد خداست.

v بيان فلسفه احكام، يكي از عوامل تأثير كلام در ديگران است.

v خلاف هاي پيشين مؤمنان به شرط تكرار و رعايت تقوا در آينده، قابل عفو و بخشش است. اگر بعد از شنيدن حكم الهي باز هم گناه كنند خداوند بر گناهان قبلي هم مؤاخذه مي كند.

v احسان و نيكوكاري، بالاترين مرحله كمال و سبب محبوبيت نزد خداوند است.

v آزمايش مؤمنان، يك سنت قطعي پروردگار است. نعمت هاي در دسترس، وسيله آزمايشند.

v خدا ترسي آن جا آشكار مي شود كه زمينه گناه فراهم باشد و انسان خطا نكند.

v ملاك تقوا، خوف باطني است، نه تنها حياي ظاهري.

v قوانين اسلام براي همه است.

v خطرناك تر از عمل و تخلف، انگيزه و هدف و سوء قصد آگاهانه است.

v كيفر قانون شكني به قدري سنگين است كه اطعام شصت فقير با گرفتن شصت روزه تنها گوشه اي از آن است، نه تمام آن.

v اصرار بر گناه و تكرار آن، بسيار خطرناك و عقوبت سختي در پي دارد. تهديدات الهي را جدي بگيريم.