آیات 114تا 120 سوره مبارکه مائده
*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات
و پيامهاي
آيات كلام الله مجيد)*
قَالَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللَّهُمَّ رَبَّنَا أَنْزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لأوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِنْكَ وَارْزُقْنَا وَأَنْتَ خَيرُ الرَّازِقِينَ (١١٤)
114. said Jesus the son of Mary: "O Allah Our Lord! send us from heaven a table set (with viands), that there may be for us - for the first and the Last of us - a solemn festival and a Sign from thee; and provide for Our sustenance, for Thou art the best Sustainer (of Our needs)."
114*عیسی پسر مربم گفت: بار خدایا، پروردگار ما، خوانی از آسمان بر ما فرو فرست تا ما را، پیشینیان و پسینان ما را -یعنی ما را و آنان را که از پس ما می آیند- عیدی باشد و نشانی از تو و ما را روزی ده و تو بهترین روزی دهندگانی.
114. ‹ Allah, Notre Seigneur, dit Jésus, fils de Marie, fais descendre du ciel sur nous une table servie qui soit une fête pour nous, pour le premier d'entre nous, comme pour le dernier, Ainsi qu'un signe de Ta part. Nourris-nous: Tu es le meilleur des nourrisseurs.›
دعاهای قرآن همه جا با « ربنا » آغاز می شود ، ولی در این آیه با دو کلمه « الهم ربنا » است . شاید به خاطر اهمیت این حادثه و پیامدهای آن باشد .
دعا و توسل و تقاضای حاجت از سوی اولیای خدا جایز است .
- از نشانه های الهی باید همیشه درس گرفت.
- عید و جشن گرفتن از نظر قرآن کار صحیحی است ( میلاد اولیای خدا و بعثت رسول خدا (س) ، کمتر از نزول مائده آسمانی نیست .)
- در دعا خدا را با ادب کامل و با صفت مناسب با خواسته، صدا بزنیم.
- به درخواست های مادی جهت معنوی دهیم.
- به خدا توجه کنیم و به سراغ دیگران نرویم.
قَالَ اللَّهُ إِنِّي مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ فَمَنْ يَكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَإِنِّي أُعَذِّبُهُ عَذَابًا لا أُعَذِّبُهُ أَحَدًا مِنَ الْعَالَمِينَ (١١٥)
115. Allah said: "I will send it down unto you: but if any of you after that resisteth Faith, I will punish Him with a penalty such As I have not inflicted on any one among all the peoples."
115* خدا گفت: من فرو فرستنده آنم بر شما، پس هر که از شما پس از آن کافر شود او را عذابی کنم که هیچ یک از مردم جهان را چنان عذاب نکنم.
115. ‹Oui, dit Allah, Je la ferai descendre sur vous. mais Ensuite, quiconque d'entre vous refuse de croire, Je le châtierai d'un châtiment dont Je ne châtierai personne d'autre dans l'univers.›
بعضی گفته اند حواریون با شنیدن تهدید آیه، تقاضای خویش را پس گرفتند و مائده نازل نشد، ولی این بر خلاف ظاهر آیه و گفته روایات است. عبارت "انّی منزّلها" نزول حتمی است نه وعده نزول.
- در روایات است: پس از نزول مائده، برخی کافر شده و به صورت خوک در آمدند. در بعضی روایات می خوانیم که آنچه نازل شد نان و گوشت بود.
- اگر برای یاران عیسی(ع) غذای آسمانی نازل شد، طبق روایات، برای رسول خدا(ص) هم میوه بهشتی نازل گردید که منشا پیدایش فاطمه زهرا(ع) شد.
دعای پیامبران مستجاب می شود.
- آنان که به علم و یقین و شهود بیشتری می رسند ، مسئولیت سنگین تری دارند و کیفر تخلفشان هم سخت تر است .
- آن که توقع بیشتری دارد و مائده آسمانی می خواهد، باید تعهد بیشتری هم داشته باشد.
وَإِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ أَأَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُونِي وَأُمِّيَ إِلَهَيْنِ مِنْ دُونِ اللَّهِ قَالَ سُبْحَانَكَ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أَقُولَ مَا لَيْسَ لِي بِحَقٍّ إِنْ كُنْتُ قُلْتُهُ فَقَدْ عَلِمْتَهُ تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلا أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلامُ الْغُيُوبِ (١١٦)
116. and Behold! Allah will say: "O Jesus the son of Mary! Didst Thou say unto men, worship me and My mother As gods In derogation of Allah.?" He will say: "Glory to Thee! never could I say what I had no right (to say). had I said such a thing, Thou wouldst indeed have known it. Thou Knowest what is In My heart, Thou I know not what is In Thine. for Thou Knowest In full all that is hidden.
116* و آنگاه که "رستاخیز" خدای گوید: ای عیسی پسر مریم ، آیا تو به مردم گفتی که ما و مادرم را سوای خدا به خدایی گیرید؟ گوید: پاک خدایا، مرا نسزد که آنچه سزاوار من نیست بگویم، اگر این را گفته بودم تو خود را دانسته ای، تو آنچه را در نهان من است می دانی و من آنچه را در ذات توست نمی دانم، که تویی دانای نهانها.
116. (Rappelle-leur) le moment où Allah dira: ‹ Jésus, fils de Marie, Est-ce Toi qui as dit aux gens: ‹Prenez-moi, Ainsi que ma mère, pour deux divinités en dehors d'Allah?› il dira: ‹Gloire et pureté à Toi! il ne m'appartient pas de déclarer ce que Je n'ai pas le droit de dire! Si Je l'avais dit, Tu l'aurais su, Certes. Tu sais ce qu'il y a en Moi, et Je ne sais pas ce qu'il y a en Toi. Tu es, en vérité, le grand Connaisseur de Tout ce qui est inconnu.
در آیه 109، همین سوره بود که: خداوند پیامبران را در قیامت جمع کرده ، می پرسد: از مردم چه پاسخی شنیدید. این آیه گفتگوی خدا و عیسی را در آن روز بیان می کند .
- گر چه مسیحیان، امروز مریم را خدا نمی دانند، ولی چون گروهی از آنان در آن زمان عقیده به خدا بودن مریم داشتند و یا به خاطر آن که عبادت در برابر مجسمه او به منزله معبود قرار دادن اوست، تعبیر به "اله" شده است "اتّخذونی و اُمّی الهین".
- "دون الله" نشانه شرک است، نه نفی خدا، یعنی علاوه بر خدا، عیسی و مریم(ع) را معبود دانستن شرک است. البته تثلیث فعلی مسیحیان، اب و ابن و روح القدس است.
- امام رضا(ع) فرمود: درباره من دو گروه هلاک می شوند و من تقصیری ندارم: یکی علاقمندان افراطی و دیگری کینه توزان بی جهت.
ادعای الوهیت برای انسانها ، ادعایی باطل است.
- انبیا معصومند.
- همه گفته های انسان و اسرار درونش برای خداوند روشن و معلوم است.
- تسبیح و تنزیه خداوند از هر نسبت ناروا، لازم است.
- علم انبیا محدود است و کسی که علمش محدود است، شایسته خدایی نیست.
- افکار و اسرار مردم از امور غیبی است که خدا بدان آگاه است.
- آگاهی کامل و گسترده بر همه حقایق مخصوص خداست.
مَا قُلْتُ لَهُمْ إِلا مَا أَمَرْتَنِي بِهِ أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ رَبِّي وَرَبَّكُمْ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ (١١٧)
117. "Never said I to them aught except what Thou Didst command me to say, to wit, 'worship Allah, My Lord and your Lord'; and I was a witness over them whilst I dwelt amongst them; when Thou Didst take me up Thou wast the Watcher over them, and Thou art a witness to all things.
117* من به آنان نگفتم مگر آنچه مرا فرمان دادی که خدای را که پروردگار من و پروردگار شماست بپرستید و تا در میان آنها به سر می بردم بر آنان گواه و نگاهبان بودم و چون مرا از میان ایشان برگرفتی تو خود بر آنان نگهبان بودی و تو بر هر چیزی گواهی.
117. Je ne leur ai dit que ce Tu m'avais commandé, (à savoir): ‹Adorez Allah, Mon Seigneur et votre Seigneur›. et Je fus témoin contre eux aussi longtemps que Je fus Parmi eux. puis quand Tu m'as rappelé, C'est Toi qui fus leur observateur attentif. et Tu es témoin de toute chose.
"توفّی" به معنای اخذ و گرفتن تمام و کمال است و مرگ یکی از مصادیق آن است.
پیامبران معصومند و جز فرمان خدا را انجام نمی دهند ، در وحی خدا هیچ تغییر و تصرفی نمی کنند .
- انبیا ناظر بر افعال مردمند.
- دلیل و ملاک پرستش خدا، ربوبیت اوست.
إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (١١٨)
118. "If Thou dost punish them, They are Thy servant: if Thou dost forgive them, Thou art the Exalted In power, the Wise."
118* اگر عذابشان کنی بندگان تو اند و اگر آنان را ببخشایی این تویی که توانای بی همتا و دانای با حکمتی.
118. Si Tu les châties, ils sont Tes serviteurs. et Si Tu leur pardonnes, C'est Toi le Puissant, le Sage›.
به روایت ابوذر، پیامبر خدا (ص) شبی تا صبح این آیه را تکرار کرد و در رکوع و سجود تلاوت نمود از خداوند آن قدر طلب شفاعت کرد که به او عطا شد. حضرت با تلاوت این آیه، دستان مبارک را بلند کرده و با حالت گریه به امت دعا می کرد.
انبیا، مقام شفاعت دارند، ولی گاهی گناه و جرم در حدی است که آنان نیز پای خود را کنار می کشند.
قهر یا مهر خدا ، بر اساس حکمت است .
قَالَ اللَّهُ هَذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصَّادِقِينَ صِدْقُهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (١١٩)
119. Allah will say: "This is a Day on which the truthful will profit from their truth: theirs are Gardens, with rivers flowing beneath,- their eternal home: Allah well-pleased with them, and They with Allah. that is the great salvation, (the fulfilment of all desires).
119* خدا گفت: این روزی است که راستگویان را راستیشان سود دهد، ایشان را بهشت هایی است که از زیر "درختان" آنها جویها روان است، همیشه در آن جاویدانند. خدا از آنان خشنود است و آنان از خدا خشنودند. این است کامیابی و رستگاری بزرگ.
119. Allah dira: ‹Voilà le Jour où leur véracité va profiter aux véridiques: ils auront des jardins sous lesquels coulent les ruisseaux pour y demeurer éternellement.› Allah les a agréés et eux l'ont agréé. voilà l'énorme succès.
در این آیه خداوند می فرماید: همه سخنان عیسی(ع) صحیح و راست است و امروز روزی است که راستی راستگویان نجات بخش است.
مومنان اگر به خاطر صداقتشان ، مشکلاتی در دنیا تحمل کنند ، صداقتشان در آخرت برای آنان کارساز است .
- تنها صادقان نفع می برند ، نه مدعیان ، شعار دهندگان و ریا کاران .
- بهشت و باغ و نهر در کنار رضایت خدا فوز بزرگ و رستگاری است .
- عبادت کسی شایسته است که سلطنت عالم و قدرت مطلقه هستی در اختیار اوست، نه دیگران، مثل عیسی، مریم و ...
لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَمَا فِيهِنَّ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (١٢٠)
120. to Allah doth belong the dominion of the heavens and the earth, and all that is therein, and it is He who hath power over all things.
120* خدای راست پادشاهی آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست و او بر هر چیزی تواناست.
120. a Allah seul appartient le royaume des cieux, de la terre et de ce qu'ils renferment et il est Omnipotent.

لو انزلنا هذاالقرآن على جبل لرايته خاشعا متصدعا من خشيه الله و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون