گلبرگی از باغ زیبای قرآن

*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلا ضَرًّا إِلا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ (١٨٨)

188. Say (O Muhammad ): "I possess no power of benefit or hurt to myself except as Allâh wills. if I had the knowledge of the Ghaib (unseen), I should have secured for myself an abundance of wealth, and no evil should have touched Me. I am but a warner, and a bringer of glad tidings unto people who believe."

188*بگو من براي خودم مالك هيچ سود و زياني نيستم، مگر آنچه را خدا بخواهد و اگر مي دانستم منافع زيادي براي خودم فراهم مي كردم و هرگز به من زياني نمي رسيد. من جز يك هشدار دهنده و بشارت دهنده براي گروهي كه ايمان مي آورند، نيستم.

188. Dis: ‹Je ne détiens pour moi-même ni profit ni dommage, sauf ce qu'Allah veut. et Si Je connaissais l'Inconnaissable, j'aurais eu des biens en abondance, et aucun mal ne m'aurait touché. Je ne suis, pour les gens qui croient, qu'un avertisseur et un annonciateur›.

در قرآن و روایات، مطالبی بیان شده است که نشان می دهد انبیا و اولیای الهی علم غیب داشته اند، همچنین آیات و روایاتی نظیر همین آیه به چشم می خورد که نشانگر آن است که آنان علم غیب دارند!

- بعضی مفسران گفته اند که اهل مکه به رسول خدا(ص) گفتند: اگر با خدا ارتباط داری، چرا از گرانی و ارزانی اجناس در آینده با خبر نمی شوی تا بتوانی سود و منفعت بدست آوری و آنچه به زیان شماست، کنار بگذاری، که آیات فوق نازل شد.

هر كه ايمانش بيشتر باشد، نسبت به قدرت خدا تسليم تر است و نسبت به خويش، بيشتر عجز احساس عجز مي كند.

- همه سود و زيان ها با اراده و خواست خداوند است.

- پيامبر خدا(ص) بيم دهنده همه بشر است، اما تنها مؤمنان اند كه تحت تأثير قرار مي گيرند.

- شناخت آینده، زمینه ساز رفاه و آسایش و جهل به آن، زمینه ساز زیان و مشکلات است.

هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا فَلَمَّا تَغَشَّاهَا حَمَلَتْ حَمْلا خَفِيفًا فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُمَا لَئِنْ آتَيْتَنَا صَالِحًا لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ (١٨٩)

189. it is He who has created You from a single person (Adam), and (Then) He has created from Him his wife [Hawwa (Eve)], In order that He might enjoy the pleasure of living with her. when He had sexual relation with her, she became pregnant and she carried it about lightly. Then when it became heavy, they both invoked Allâh, their Lord (saying): "If You give us a Sâlih (good In Every aspect) child, we shall indeed be among the grateful."

189* او خدايي است كه شما را از يك نفس و جان آفريد و همسر او را نيز از جنس از جنس او قرار داد تا بدان آرام گيرد. پس چون مردي همسر خود را تحت پوشش قرار داد و با او آميزش كرد، زن باري سبك بر گرفت و حامله شد و مدتي با آن سر كرد. پس چون زن سنگين شد، زن و شوهر از خداوند كه پروردگارشان است در خواست كرده و با او عهد نمودند كه اگر فرزند شايسته اي به ما بدهي، قطعاً از سپاسگزاران خواهيم بود.

189. C'est Lui qui vous a créés d'un seul être dont il a tiré son épouse, pour qu'il trouve de la tranquillité auprès d'elle; et Lorsque celui-ci eut cohabité avec elle, elle conçut une légère grossesse, avec quoi elle se déplaçait (facilement). puis lorsqu'elle se trouva alourdie, tous deux invoquèrent leur Seigneur: ‹Si Tu nous donnes un (enfant) sain, nous serons certainement du nombre des reconnaissants›.

گوهر وجودي زن و مرد، يكي است.

- ازدواج، عامل آرامش روح و زندگي است و كاهش ازدواج، سبب ناآرامي هاي روحي مي شود.

- اساس زندگي بر انس و الفت است، نه اختلاف و شقاق.

- در مسائل جنسي، با كنايه گفتگو نكنيد.

- آميزش جنسي، بايد در پنهاني باشد.

- آميزش جنسي تنها براي لذت و شهوت نيست، بلكه براي بقاء و دوام نسل صالح است.

- رشد جنين، تدريجي است تا زن آمادگي داشته باشد.

- انسان فطرتاً ميل به بقاء و فرزند دارد.

- تا بار انسان سنگين نشود، متوجه نمي شود.

- مشكلات، وسيله توجه و پيدايش حالت روحي و معنوي است.

- انسان فطرتاً در پي صلاح است، نه فساد و بي تفاوتي.

- پدر و مادر در سرنوشت فرزند، خود را شريك مي بينند.

- فرزندان را از خدا بدانيد، نه از ديگران يا خودتان.

- برای اصلاح و تربیت صحیح فرزند، باید پیش از تولد او اقدام کرد و از خدا استمداد نمود.

فَلَمَّا آتَاهُمَا صَالِحًا جَعَلا لَهُ شُرَكَاءَ فِيمَا آتَاهُمَا فَتَعَالَى اللَّهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ (١٩٠)

190. but when He gave them a Sâlih (good In Every aspect) child, they ascribed partners to Him (Allâh) In that which He has given to them. High be Allâh, Exalted above All that they ascribe as partners to Him. (Tafsir At-Tabarî, Vol.9, Page 148).

190* پس همين كه خداوند به آنان فرزند صالحي داد، در آنچه از لطف و نعمت فرزند به آنان داده بود، براي خدا شريكاني قرار دادند. همانا خداوند از چيزي كه آنان براي او شريك قرار مي دهند برتر است.

190. puis, Lorsqu'Il leur eût donné un (enfant) sain, tous deux assignèrent à Allah des associés en ce qu'il leur avait donné. mais Allah est bien au-dessus des associés qu'on Lui assigne.

أَيُشْرِكُونَ مَا لا يَخْلُقُ شَيْئًا وَهُمْ يُخْلَقُونَ (١٩١)

191. do they attribute as partners to Allâh those who created nothing but they themselves are created?

191* آيا چيزهايي را شريك خدا قرار مي دهند كه هيچ چيزي نمي آفرينند و خودشان مخلوقند؟!!

191. Est-ce qu'ils assignent comme associés ce qui ne crée rien et qui eux-mêmes sont créés,

انسان ها در تنگناها تعهد مي دهند، اما در حال گشايش، بي وفايند.

- فرزند مربوط به پدر و مادر، هر دو است.

- خداوند، فرزند را شايسته و صالح مي دهد، اين ماييم كه سبب انحرافش مي شويم.

- اولين شرط معبود، قدرت او بر آفرينش است. در دنياي علم و صنعت هنوز ميليون ها نفر بت پرستند.

- فرزند، موهبتي الهي است. حتي نبايد آن را نتيجه قيافه و شكل و غذاي پدر و مادر يا تلاش دكتر و درمان و زايشگاه و ... دانست، كه نوعي شرك است.

وَلا يَسْتَطِيعُونَ لَهُمْ نَصْرًا وَلا أَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُونَ (١٩٢)

192. no help can they give them, nor can they help themselves.

192* و اين معبودها، قدرت ياري كردن آنان را ندارند، حتي از خود هم نمي توانند حمايت كنند.

192. et qui ne peuvent ni les secourir ni se secourir eux-mêmes?

وَإِنْ تَدْعُوهُمْ إِلَى الْهُدَى لا يَتَّبِعُوكُمْ سَوَاءٌ عَلَيْكُمْ أَدَعَوْتُمُوهُمْ أَمْ أَنْتُمْ صَامِتُونَ (١٩٣)

193. and if You call them to guidance, they follow You not. it is the same for You whether You call them or You keep silent.

193* و اگر اين معبودها را به هدايت فرا خوانيد، از شما پيروي نمي كنند، بر شما يكسان است كه آنها را دعوت كنيد يا ساكت باشيد!

193. Si vous les appelez vers le chemin droit, ils ne vous suivront pas. le résultat pour vous est le même, que vous les appeliez ou que vous gardiez le silence.

ممكن است معناي "تدعوهم الي الهدي" اين باشد كه اگر از آنان بخواهيد شما را راهنمايي كنند، اجابت نمي كنند. به هر حال گرچه سخن در مورد بت های بی عقل و جان می باشد، اما در آیه جمع ذوی العقول بیان شده تا پرده از این پندار باطل مشرکان بردارد که انها را عاقل، بلکه فوق عقل دانسته و می پرستیدند و از آنها استمداد می کردند.

- قرآن بارها با تعبیرات گوناگون هم چون "لا یستطیعون لهم نصراً" و "لا یملکون لا نفسهم نفعاً" ما را از توجه استقلالی به توان و قدرت اشیا یا افراد، نهی کرده است.

چیزهایی که نه توان یاری رسانی دارند و نه می توانند از خود دفاع کنند، شایسته پرستش نیستند.

- حتی پرستش انسان های دیگر، توجیه ندارد، چه رسد به پرستش اشیا و موجودات کمتر از انسان، که توان راهنمایی و حمایتی ندارند.

إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ عِبَادٌ أَمْثَالُكُمْ فَادْعُوهُمْ فَلْيَسْتَجِيبُوا لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (١٩٤)

194. Verily, those whom You call upon besides Allâh are slaves like you. so call upon them and let them answer You if You are truthful.

194* همانا كساني را كه به جاي خدا مي خوانيد و مي پرستيد، بندگاني هم چون خود شمايند، محدود به زمان و مكان و .... . پس آنان را بخوانيد، اگر راست مي گوييد، بايد آنان جوابتان را بدهند.

194. ceux que vous invoquez en dehors d'Allah sont des serviteurs comme vous. Invoquez-les donc et qu'ils vous répondent, Si vous êtes véridiques.

ممكن است مراد از "عباد"، انسان هايي باشند كه به عنوان خدا مطرح اند، مثل حضرت عيسي(ع) يا فرشتگان و ممكن است مراد همان بت ها باشند كه بت پرستان آنها را "إله" مي پندارند و اگر به معنای مخلوقات بدانیم، شامل هر چیزی می شود که به جای خدا پرستش می شود.

پرستش، دليل و امتياز مي خواهد، پرستيدن مخلوقات يا انسان هايي مثل خودمان، نه دليل دارد، نه امتياز.

- معبودی شایسته پرستش است که عبد خود را اجابت کند و نیازهای او را برطرف کرده و او را رشد دهد و بین او و معبود روابط دو طرفه باشد.

- عدم پاسخگویی معبودها به حوائج شما، نشانه عجز و بی عرضگی و دروغین بودن آنهاست.

أَلَهُمْ أَرْجُلٌ يَمْشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَيْدٍ يَبْطِشُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ أَعْيُنٌ يُبْصِرُونَ بِهَا أَمْ لَهُمْ آذَانٌ يَسْمَعُونَ بِهَا قُلِ ادْعُوا شُرَكَاءَكُمْ ثُمَّ كِيدُونِ فَلا تُنْظِرُونِ (١٩٥)

195. have they feet wherewith they walk? or have they hands wherewith they hold? or have they eyes wherewith they see? or have they ears wherewith they hear? Say (O Muhammad ): "Call Your (so-called) partners (of Allâh) and Then plot against Me, and give Me no respite!

195* آيا آن معبودها، پاهايي دارند كه با آنها راه بروند، يا دست هايي دارند كه با آنها قدرت نمايي كنند، يا چشم هايي دارند كه با آنها ببينند، يا گوش هايي دارند كه با آنها بشنوند؟ اي پيامبر! بگو: شريك هاي خودتان را بخوانيد و عليه من نقشه بكشيد و هيچ مهلت هم به من ندهيد!

195. Ont-ils des jambes pour marcher? Ont-ils de mains pour frapper? Ont-ils des yeux pour observer? Ont-ils des oreilles pour entendre? Dis: ‹Invoquez vos associés, et puis, rusez contre moi; et ne me donnez pas de répit.

"يبطشون" از ماده "بطش"، به معناي گرفتن با قدرت و صولت است.

- توبيخي است به مشركان كه شريكاني براي خدا قرار مي دهند كه از خودشان عاجزترند، چون خودشان قدرت راه رفتن، ديدن، شنيدن و عمل كردن دارند، ولي اين مجسمه هاي بي روح، اين ها را هم ندارند و اگر هم خواسته شود دست به كاري بزنند، ناتوانند، پس چرا هم چنان آنها را مي پرستند؟

رهبر الهي بايد قاطعانه، قدرت و جرأت تحدي و دعوت به مباهله داشته باشد و ادعا كند كه شركاء و قدرت هاي باطل، هر طرح خطرناكي هم دارند، نسبت به او اعمال كنند تا عجز آنها ثابت شود.

- شيوه احتجاج طرح سؤال همراه با انتقاد و توبيخ و بعد، جرأت و تحدي، از بهترين شيوه هاي تبليغي است.

- دست و پا دارها، قدرت بر یاری مشکرن ندارند، تا چه رسد به شریک های بی دست و پایی که در حد و اندازه خودتان نیستند.