گلبرگی از باغ زیبای قرآن

*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

وَمَا لَهُمْ أَلا يُعَذِّبَهُمُ اللَّهُ وَهُمْ يَصُدُّونَ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَمَا كَانُوا أَوْلِيَاءَهُ إِنْ أَوْلِيَاؤُهُ إِلا الْمُتَّقُونَ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ (٣٤)

34. but what plea have They that Allah should not punish them, when They keep out (men) from the sacred Mosque - and They are not its guardians? no men can be its guardians except the righteous; but Most of them do not understand.

34*و برای آنان چه چیز است که خدا عذابشان نکند در حالی که آنان مردم را از مسجد الحرام باز میدارند و حال آنکه سرپرستان – سزاوار تولیت – آن نیستند؟ سرپرستان آن جز پرهیزگاران نباشند ولیکن بیشترشان نمی دانند.

34. qu'ont-ils donc pour qu'Allah ne les châtie pas, alors qu'ils repoussent (les croyants) de la Mosquée sacrée, quoiqu'ils n'en soient pas les gardiens, car ses gardiens ne sont que les pieux. mais la plupart d'entre eux ne le savent pas.

در آیه قبل، به خاطر وجود پیامبر (ص) در میانشان و به خاطر استغفارشان، عذابی همچون عذاب آسمانی قوم عاد و ثمود، برداشته شد. در این آیه سخن از عذاب آنان است. ممکن است مراد، عذاب دنیوی و جنگ در زمین باشد و می توان گفت: استحقاق عذاب را دارند، هر چند خداوند به خاطر پیامبر عذابشان نمی کند، یا آنکه در دنیا عذاب نمی شوند ولی عذاب اخروی دارند.

- حضرت علی(ع) می فرماید: "الله الله فی بیت ربّکم لا تخلوه مابقیتم فانّه ان تُرک لم تناظروا" از خدا پروا کنید، از خدا پروا کنید، درباره خانه خدایتان که اگر آن را رها کنید و تعطیل شود، عذاب الهی، بی درنگ شما را فراخواهدذ گرفت.

آنان که مانع ورود به مسجد الحرام میشوند ، منتظر عذاب الهی باشند .

- تولیت خانه ای که به دست ابراهیم خلیل (ع) و بر اساس تقوا ساخته شده ، نباید به دست افراد بی تقوا باشد .

وَمَا كَانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلا مُكَاءً وَتَصْدِيَةً فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ (٣٥)

35. their prayer at the House (of Allah. is nothing but whistling and clapping of hands: (its only answer can be), "Taste ye the penalty because ye blasphemed."

35* و نماز و دعای آنان به نزد آن خانه جز سوت کشیدن و دست زدن نیست، پس عذاب را به سزای آنکه کفر می ورزیدند بچشید.

35. et leur prière, auprès de la maison, n'est que sifflement et battements de mains: ‹Goûtez donc Au châtiment, à cause de votre mécréants!›

" مُکاء" به معنای سوت کشیدن است و "تَصدیة" به معنای کف زدن .

- سوت کشیدن آنان شاید به خاطر اعلام حضور نسبت به بتها بوده در کعبه قرار داشت .

- مفسران از مصادیق روشن عذاب در جمله "فذوقوا العذاب" را شکست مشرکین در جنگ بدر می دانند.

در طول تاریخ ، مراسم مذهبی دستخوش تحریف شده است .

- گاهی مقدس ترین مراکز ، محور بالا ترین خرافات می شوند .

- بی احترامی و انجام امور لغو و بیهوده، هم چون کف زدن و سوت کشیدن در مکان مقدس، نشان دهنده لیاقت نداشتن برای تولیت آن مکان است.

- کفر و بی احترامی به مقدسات، عذاب الهی را به دنبال دارد.

- لجاجت و استمرار در کفر و انحراف، عامل نزول عذاب است.

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ فَسَيُنْفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُوا إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ (٣٦)

36. the unbelievers spend their wealth to hinder (man) from the path of Allah, and so will They continue to spend; but In the end They will have (only) regrets and sighs; at length They will be overcome: and the unbelievers will be gathered together to Hell;-

36* آنان که کافر شدند مالهای خود را هزینه می کنند تا مردم را از راه خدا باز دارند. پس بزودی آنها را هزینه می کنند، آنگاه برآنان مایه پشیمانی و حسرت شود و سپس شکست خورند و کسانی که کافر شدند به سوی دوزخ برانگیخته و فراهم شوند.

36. ceux qui ne croient pas dépensent leurs biens pour éloigner (les gens) du sentier d'Allah. Or, après les avoir dépensés, ils seront pour un sujet de regret. puis ils seront vaincus, et tous ceux qui ne croient pas seront rassemblés vers l'Enfer,

نقل شده این آیه، درباره بودجه سنگینی که کفار مکه برای جنگ بدر خرج کردند، نازل شده است، ولی عمومیت آیه، شامل همه بودجه هایی می شود که صرف مبارزه و مقابله با اسلام می شود.

- تکرار جمله "الذین کفروا" شاید برای آن باشد که برخی از کفار سرمایه گذار، بعدا مسلمان شدند و حسرت پولهای خرج شده را می خورند، برخی هم که بر کفر باقی ماندند، اهل دوزخ شدند، جهنم برای کفاری است که بر کفر باقی ماندند، اما مومنان چون برای خدا کار و سرمایه گذاری می کنند، اگر به نتیجه هم نرسند حسرت نمی خورند، چون خداوند اجر آنها را می دهد.

پیامبر اسلام (ص) ، خبر غیبی می دهد که در آینده نیز بر ضد اسلام ، سرمایه گذاری خواهند کرد .

- تلاش کافران تنها شکست دنیوی ندارد بلکه عذاب اخروی نیز دارد .

- کفر ، سبب سقوط و ورود به دوزخ است .

- کفار همواره برای جلوگیری از گسترش اسلام، اموال خود را خرج می کنند، ولی در نهایت نتیجه ای جز حسرت و شکست قطعی ندارند.

لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعًا فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ (٣٧)

37. In order that Allah may separate the impure from the pure, put the impure, one on another, heap them together, and cast them into Hell. They will be the ones to have lost.

37* تا خدا پلید را از پاک جدا سازد و پلید را برخی بر برخی نهد پس همه را توده کند و در دوزخ افکند، اینانند زیانکاران .

37. afin qu'Allah distingue le mauvais du bon, et qu'il place les mauvais les uns sur les autres, pour en faire un amoncellement qu'il jettera dans l'Enfer. Ceux-là sont les perdants.

"یَرکُمَه"، به معنای متراکم ساختن و روی هم انباشتن است .

- گرچه جهنم بسیار بزرگ است و پیوسته می گوید: "هل من مزید" و بیشتر می خواهد، ولی هر یک از دوزخیان در تنگنا به سر می برند. همانند دیوار بزرگی که جای میخ های بسیار دارد، ولی هر میخی در فشار است.

جدا سازی طرفداران حق از باطل ، از سنتهای الهی است.

- تراکم و فشار وضیق مکان، از ویژگی های دوزخیان است .

- از نتایج تضادها و تزاحم ها و جنگ حق و باطل ها ، روشن شدن روحیات، انگیزه ها، عملکرد، تعهدات و توطئه هاست ، تا جوهره انسان کشف شود.

- خسارت واقعی انسان، دوزخی شدن اوست.

قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ مَا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الأوَّلِينَ (٣٨)

38. say to the Unbelievers, if (now) They desist (from Unbelief), their past would be forgiven them; but if They persist, the punishment of those before them is already (A matter of warning for them).

38* به کسانی که کافر شدند بگو: اگر بازایستند، آنان را آنچه گذشته بخشوده و آمرزیده می شود و اگر به روش خود و جنگ و فتنه انگیزی بازگردند پس همان روش و نهاد است که بر پیشینیان گذشت.

38. Dis à ceux qui ne croient pas que, s'ils cessent, on leur pardonnera ce qui s'est passé. et s'ils récidivent, (ils seront châtiés); à l'exemple de (leurs) devanciers.

"اِنتهاء" به معنای پذیرش نهی و دست برداشتن و انجام ندادن کاری به خاطر نهی از آن کار است.

مسلمان شدن، گناهان و خلافهای قبلی را محو می کند.

- در اسلام ، همواره راه توبه و اصلاح به روی افراد باز است و بن بست وجود ندارد.

- در قضاوتها ، میزان ، حال فعلی اشخاص است نه گذشته ها .

- بازگذاشتن روزنه امید ، نباید چنان باشد که احساس شود از روی ضعف ، سراغ مجرمان رفته ایم .

- به مردم ، فرصت فکر و توبه و تجدید نظر بدهید .

- اول تشویق و اتمام حجت ، سپس تهدید و خشونت .

- توبه کافر و زندیق هم پذیرفته می شود .

- اسلام ، جنگ طلب نیست ، بلکه در پی اصلاح است .

- قانون عدل و حکیمانه الهی نسبت به همه در طول تاریخ ، یکسان است و تغییر ناپذیر .

- سنت الهی در امتهای پیشین ، پیروزی انبیا ء است .

- تشویق در کنار تهدید قرار دارد.

- از تاریخ و سرنوشت دیگران عبرت بگیریم.

وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لا تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلَّهِ فَإِنِ انْتَهَوْا فَإِنَّ اللَّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٣٩)

39. and Fight them on until there is no more tumult or oppression, and there prevail justice and Faith In Allah altogether and everywhere; but if They cease, Verily Allah doth see all that They do.

39* و با آنان کارزار کنید تا آنگاه که فتنه ای – کفرو شرک و فتنه انگیزی – نماند و دین یکسره خدای را باشد. پس اگر باز ایستند همانا خدا به آنچه می کنند بیناست.

39. et combattez-les jusqu'à ce qu'il ne subsiste plus d'association, et que la religion soit entièrement à Allah. puis, s'ils cessent (ils seront pardonnés car) Allah observe bien ce qu'ils oeuvrent.

جنگ در اسلام، برای کشورگشایی نیست، بلکه با هدف گسترش مکتب اسلام و مقابله با فتنه است .

- "فتنه"، معنای وسیعی دارد و شامل هرگونه اعمال فشار نیز  میشود، در قرآن به معنای شرک هم آمده، شاید به این لحاظ که از سوی مشرکان بر مغز و جامعه و حق طلبان، انواع محدودیت ها و اعمال فشارها انجام می گیرد ، یا از آن جهت که شرک ، موجب عذاب ابدی میشود. تحمیل کفر بر مومنین و انسانهای پاک فطرت نیز فتنه است .

- این آیه با آزادی در پذیرش دین منافات ندارد، چون باید فتنه و طاغوت را زدود، تا فضا برای اسلام اختیاری باز شود.

- به فرموده امام صادق(ع) تحقق قطعی و نهایی این آیه، در زمان حضرت مهدی(عج) است. امام باقر(ع) فرمود: تاویل این آیه هنوز نیامده است، آنگاه که زمان تاویل آیه برسد، فتنه گران کشته و شرکی نخواهد بود.

هدف از جنگ در اسلام، رفع فتنه و سلطه کفار ایجاد فضای سالم برای دعوت به حق است

- تا زمانی که کفار در طول تاریخ ، مشغول فتنه گری اند فرمان مبارزه وجود دارد .

- دشمنان در هر مقطع که دست از جنگ بکشند ، با آنان رفتار مناسب با همان مقطع انجام می شود.

وَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ مَوْلاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ (٤٠)

40. if They refuse, be sure that Allah is your Protector - the best to protect and the best to help.

40* و اگر روی بگردانند بدانید که خدا سرپرست و یاور شماست، نیکوسرپرست و نیکو یاوری است.

40. et s'ils tournent le dos, sachez alors qu'Allah est votre Maître. quel excellent Maître et quel excellent Protecteur!

در مدیریت مسائل نظامی و برنامه ریزی سیاسی ، باید همه جوانب و شرایط را پیش بینی کرد .

- شما به وظیفه عمل کنید ، اگر دیگران عمل نکردید یا اعراض نمودند ، خداوند یاور شماست .

- یاد خداوند و الطاف او ، به دلهای مومنان در مقابل توطئه ها و لجاجتها آرامش می بخشد .

- خداوند ، بهترین مولاست ، چون : نه ما را به دیگری می سپارد ، نه ما را فراموش می کند ، نه ما را برای خودش می خواهد و نه حق و اجرای آن را ضایع می سازد.

- یاری خدا برتر از هر یاوری است .

- از ولایت و نصرت الهی غافل نشوید.