گلبرگی از باغ زیبای قرآن

*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ عِنْدَ اللَّهِ وَعِنْدَ رَسُولِهِ إِلا الَّذِينَ عَاهَدْتُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ فَمَا اسْتَقَامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِينَ (٧)

7. How can there be a league, before Allah and His Messenger, with the Pagans, except those with whom ye made a treaty near the sacred Mosque? As long As these stand true to you, stand ye true to them: for Allah doth love the Righteous.

7*چگونه مشرکان را نزد خدای و نزد پیامبر او پیمانی تواند بود؟! (این استفهام انکاری است. در آیه 4 به وفا داری به پیمان مشرکان مادام که پیمان شکنی و خیانت نکنند سفارش کرد و اکنون می فرماید در صورت غدر و پیمان شکنی چگونه می توان با آنان پیمانی داشت؟) مگر آنان که نزدیک مسجد الحرام – نمازگاه شکوهمند – با آنان پیمان بستید، پس تا هنگامی که شما را بر پیمان استوار و پایدار ماندند شما نیز آنها را بر پیمان استوار و پایدار بمانید، که خدا پرهیزگاران را دوست دارد.

7. Comment y aurait-Il pour les Associateurs un pacte admis par Allah et par son messager? a l'exception de ceux avec lesquels vous avez conclu un pacte près de la Mosquée sacrée. tant qu'ils sont droits envers vous, soyez droits envers eux. car Allah aime les pieux.

این آیه، توجیه آیات نخست سوره برائت و دلیلی برای دستور بیزاری است، چرا که آنان وفادار به پیمانهایشان نبودند .

- چون از هر طرف 48 میل، جزء مکه است، به قراردادها که در این مناطق بسته می شود (عندالمسجدالحرام) گفته می شود. مثل پیمان حدیبیه که در 15 میلی مکه بسته شد.

- آوردن کلمه مسجد الحرام در بیان محل قرار داد، اشاره به اهمیت مکان است، وگرنه پیمان های دیگر هم که در کنار مسجد الحرام نباشد لازم الوفاست.

چون مشرکان و یهود ، بیشترین دشمنی را با مسلمانان دارند ، از بیشتر آنان انتظار وفاداری نداشته باشید.

- هنگام انتقاد ،کلی نگویید و به افراد سالم گروهها هم توجه کنید.

- با دشمنان خود، در وفاداری یا نقض پیمان ، مقابله به مثل کنید.

- تقوا و وفای به عهد ، ملازم یکدیگرند.

كَيْفَ وَإِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلا وَلا ذِمَّةً يُرْضُونَكُمْ بِأَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبَى قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَاسِقُونَ (٨)

8. How (can there be such a league), seeing that if They get an advantage over you, They respect not In you the Ties either of kinship or of covenant? with (fair words from) their mouths They entice you, but their hearts are averse from you; and Most of them are rebellious and wicked.

8* چگونه آنان را پیمان باشد؟! و حال آنکه اگر بر شما دست یابند درباره شما نه حق خویشاوندی را نگاه می دارند و نه پیمانی را. با دهانشان – سخنانشان –را خشنود می سازند ولی دلشان سرباز می زند و بیشترشان بدکار و پیمان شکن اند.

8. Comment donc! quand ils triomphent de vous, ils ne respectent à votre égard, ni parenté ni pacte conclu. ils vous satisfont de leurs bouches, tandis que leurs coeurs se refusent; et la plupart d'entre eux sont des pervers.

"اِلّ" به معنای خویشاوندی، همسایگی و روابط عاطفی و انسانی و عرفی است. "ذمّه » نیز به معنای عهد و پیمانی است که وفای به آن لازم است و اگر نقض شود ، مردم عهد شکن را مذمت میکنند.

- این آیات نیز دلیل فرمان سختگیری نسبت به پیمان شکنان مشرک است.

- به صرف اینکه اگر دشمن بر ما غالب شود چنین و چنان می کند نمی توان به او حمله کرد، بلکه باید قرائنی بر توطئه و تجاوز باشد، و گرنه قصاص قبل از جنایت می شود.

عمق کینه دشمن را هنگام قدرتش باید شناسایی کرد، نه هنگام ضعف

- سکوت و ساده اندیشی درباره دشمنی که اگر چیره شود مراعات هیچ مساله ای را نمی کند ، گناه است.

- مشرکان ، نه مراعات مسائل عاطفی و همسایگی را میکنن، نه احترام به پیمان و تعهدات

- ظاهر سازی و بازی های سیاسی و تبلیغاتی دشمنان شما را نفریبد.

- پیمان شکنی ، نفاق ، تظاهر و سیاست بازی فسق است

- اکثریت مشرکان فاسقند ،ولی افراد سالم هم میانشان پیدا میشود.

اشْتَرَوْا بِآيَاتِ اللَّهِ ثَمَنًا قَلِيلا فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِهِ إِنَّهُمْ سَاءَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (٩)

9. the Signs of Allah have They sold for a miserable price, and (many) have They hindered from His way: evil indeed are the deeds They have done.

9* آیات خدا را به بهای اندک فروختند، پس مردم را از راه او بازداشتند، براستی بد است آنچه می کردند .

9. ils troquent à vil prix les versets d'Allah (le Coran) et obstruent son chemin. ce qu'ils font est Très mauvais!

در برابر از دست دادن آیات الهی هر چه به دست آوریم کم است .

- انسان در عمل و گزینش راه، دارای حق انتخاب است.

- دنیا طلبی، سبب مبارزه با دین و بازداشتن مردم از راه خداست.

- فروختن رضای الهی و بهشت ابدی به دنیای زود گذر و پر آفت ، بدترین کار است ، چرا که همه دنیا و آنچه در آن است ، در برابر الطاف الهی به مومنان ، متاع قلیل است.

لا يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلا وَلا ذِمَّةً وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُعْتَدُونَ (١٠)

10. In a believer They respect not the Ties either of kinship or of covenant! it is They who have transgressed all bounds.

10* درباره هیچ مومنی نه حق خویشی را نگاه می دارند و نه پیمانی را و اینانند تجاوزکاران.

10. ils ne respectent, à l'égard d'un croyant, ni parenté ni pacte conclu. et Ceux-là sont les transgresseurs.

این آیه نیز در بیان حکمت فرمان شدید خدا، مبنی بر برائت از مشرکان است .

- در دو آیه قبل، مراعات نکردن پیمان در خصوص شما حاضرین مطرح بود "لا یرقبون فیکم" ولی در این آیه تعبیر "لا یرقبون فی مومنٍ" آمده که ستیزه جویی آنان را با همه اهل ایمان بیان می کند.

مشرکان ، با مومنان دشمنی دارند، پس در برخورد شدید با آنان ، هیچ گونه تردیدی نداشته باشید.

- در دید کفار ، بزرگترین جرم مسلمانان ، همان ایمان به خداوند است و همین بهانه خصومتشان با اهل ایمان است.

- پیمان شکنی، تجاوزگری است.

- رعایت حقوق خویشاوندان و وفاداری به پیمان، واجب و بی اعتنایی به آنها برخاسته از روح تجاوزگری است.

فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ فَإِخْوَانُكُمْ فِي الدِّينِ وَنُفَصِّلُ الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (١١)

11. but (even so), if They repent, establish regular prayers, and practise regular charity,- They are your brethren In faith: (thus) do we explain the Signs In detail, for those who understand.

11* پس اگر توبه کنند و نماز برپا دارند و زکات بدهند، برادران دینی شما هستند و ما آیات را برای مردمی که بدانند روشن بیان می کنیم.

11. mais s'ils se repentent, accomplissent la Salat et acquittent la Zakat, ils deviendront vos frères en religion. nous exposons intelligiblement les versets pour des gens qui savent.

خداوند در آیات قبل فرمود: اگر توبه کرده و نماز خواندند و زکات دادند، دیگر معترض آنان نشوید در این آیه می فرماید: نه تنها مزاحمشان نشوید، بلکه گذشته را فراموش کرده، برادرانه با آنان رفتار کنید.

در شیوه برخورد ، مساله گام به گام و تدریج را مراعات کنید .

- آنان که تارک نماز و زکاتند ، برادران دینی ما نیستند .

- توبه واقعی، همراه با عمل است.

- اساس روابط و حب و بغض یک مسلمان ، مکتب است .

- شرط ورود به دایره اخوت دینی ، نماز و زکات است .

- با نادم و تواب ، برخوردی برادرانه داشته باشید.

- آنان که تا دیروز ، واجب القتل بودند ، در سایه توبه و نماز و زکات، حقوق برابر با مسلمانان می یابند. چون پیمان شکنی و مسخره کردن دین از ناحیه رهبران کفر است ، پس با آنان مبارزه کنید.

- علم و دانش، زمینه اندیشه و تفکر در آیات الهی است.

وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقَاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ إِنَّهُمْ لا أَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُونَ (١٢)

12. but if They Violate their oaths after their covenant, and taunt you for your Faith,- Fight ye the Chiefs of Unfaith: for their oaths are nothing to them: that Thus They may be restrained.

12* و اگر سوگندهای خود را پس از پیمان بستن بشکنند و در دین شما زبان به عیب گویی و نیش زدن بگشایند، پس با پیشوایان کفر کارزار کنید زیرا که آنها را پایبندی به هیچ سوگند و پیمانی نیست، باشد که از کفر و ستیزه و پیمان شکنی باز ایستند .

12. et si, après le pacte, ils violent leurs serments et attaquent votre religion, Combattez alors les chefs de la mécréance - Car, ils ne tiennent aucun serment - Peut- être cesseront-ils?

از علی (ع) پرسیدند، چرا فراریان جنگ صفین را تعقیب کردید، ولی در جنگ جمل ، کاری به فراریان نداشتید ؟

فرمود: در صفین، رهبر کفر زنده بود و فراریان دور او جمع شده ، متشکل می شدند و حمله مجدد می کردند ،اما در جنگ جمل ، با کشته شدن رهبرشان ، محوری برای تشکل و سازماندهی مجدد نداشتند.

- امام صادق (ع) فرمود: هر کس به دین شما طعنه زند، قطعا کافر می شود سپس آیه 12 را تلاوت فرمود.

جهاد اسلامی برای دفاع از مکتب است.

ارتداد دین ، یکی از نمونه های پیمان شکنی و مسخره کردن مکتب است

با توهین کنندگان به مقدسات مذهبی ، به شدت برخورد کنید .

کیفر طعن و توهین به اسلام، اعدام است.

چون پیمان شکنی و مسخره کردن دین، از ناحیه رهبران کفر است، پس با انان مبارزه کنید.

در مبارزه ، سراغ سران توطئه و مرکز فرماندهی و تشکیلات رفته ، آنها را از پای در آورید.

هر سوگندی شما را نفریبد ، سوگند پیمان شکنان بی اعتبار است.

هدف جهاد اسلامی ، جلوگیری از توطئه دشمن است.

أَلا تُقَاتِلُونَ قَوْمًا نَكَثُوا أَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوا بِإِخْرَاجِ الرَّسُولِ وَهُمْ بَدَءُوكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ أَتَخْشَوْنَهُمْ فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ (١٣)

13. will ye not Fight people who violated their oaths, plotted to expel the Messenger, and took the aggressive by being the first (to assault) you? do ye fear them? Nay, it is Allah whom ye should more justly fear, if ye believe!

13* آیا – چرا – با گروهی کار زار نمی کنید که سوگند و پیمان خویش را شکستند و آهنگ بیرون کردن پیامبر را نمودند و آنها بودند که نخستین بار پیکار را با شما آغاز کردند؟! آیا از آنان می ترسید؟! و خدا سزاوار تر است که از او بترسید، اگر مومنید.

13. ne combattrez-vous pas des gens qui ont violé leurs serments, qui ont voulu bannir le Messager et alors que ce sont eux qui vous ont attaqués les premiers? les redoutiez-vous? C'est Allah qui est plus digne de votre crainte Si vous êtes croyants!

اهداف ، انگیزه های جنگ، باید برای رزمندگان مسلمان روشن باشد .

جنگ شما دفاع است و دشمن ، آغازگر تهاجم

هنگام جنگ ، میان آتش جنگ و آتش دوزخ مقایسه کنید تا رزمندگان بهتر بتوانند تصمیم بگیرند.

مومن واقعی تنها از خدا بیم دارد.