گلبرگی از باغ زیبای قرآن

  *تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

 يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لا تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (٩٤)

94. they (the hypocrites) will present their excuses to You (Muslims), when You return to them. Say (O Muhammad ) "Present no excuses, we shall not believe you. Allâh has already informed us of the news concerning you. Allâh and his Messenger will observe Your deeds. In the end You will be brought back to the All-Knower of the unseen and the seen, Then He (Allâh) will Inform You of what You used to do." [Tafsir At-Tabari]

94* هنگامى كه از جهاد برگشتيد، منافقانِ متخلّف از جنگ تبوك،براى شما عذر مى آوردند. بگو: عذرتراشى نكنيد، ما هرگز حرف شما را باور نمى كنيم،خداوند ما را از اخبار و احوال شما آگاه كرده است. خداوند و پيامبرش عملكرد شمارا مى بينند، آنگاه نزد خدايى كه داناى پنهان و آشكار است بازگردانده مى شويد و اوشما را به آنچه مى كرديد، آگاه خواهد كرد.

94. il vous présentent des excuses quand vous Revenez à eux. Dis : ‹Ne présentez pas d'excuses: nous ne vous croyons pas. Allah nous a déjà informés de vos nouvelles. et Allah verra votre oeuvre, Ainsi que son messager. puis vous serez ramenés vers celui qui connaît bien l'invisible et le visible, et Alors, il vous informera de ce que vous faisiez.

حدود هشتاد نفر از منافقان، در جنگ تبوك شركت نكردند و هنگامى كه پيامبر ومسلمانان از جنگ بازگشتند، براى توجيه كار خود، بهانه هاى مختلفى را مطرح كردند. آيه 94 نازل شد كه آنچه را مى گويند باور نكنيد و آنها را به خدا واگذاريد.

علم خدا نسبت به غيب و شهود، پيدا و پنهان، يكى است و چيزى از او پنهان نيست .

- يادآورى قيامت، از بهترين عوامل سازنده ى انسان است .

- انسان در برابر تمام كارهاى خود مسئول است وقيامت، روز رسوايى است .

سَيَحْلِفُونَ بِاللَّهِ لَكُمْ إِذَا انْقَلَبْتُمْ إِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوا عَنْهُمْ فَأَعْرِضُوا عَنْهُمْ إِنَّهُمْ رِجْسٌ وَمَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَكْسِبُونَ (٩٥)

95. they will swear by Allâh to You (Muslims) when You return to them, that You may turn away from them. so turn away from them. surely, they are Rijsun [i.e. Najasun (impure) because of their evil deeds], and Hell is their dwelling place, - a Recompense for that which they used to earn.

95* هنگامى كه از جهاد نزد منافقان بازگشتيد، براى شما به خداسوگند مى خورند تا از گناه و سرزنشِ آنان چشم بپوشيد. پس، از آنان اعراض و دورىكنيد كه آنان پليدند و به خاطر آنچه بدست خود كسب مى كرده اند، جايگاهشان دوزخخواهد بود.

95. ils vous feront des serments par Allah, quand vous êtes de retour vers eux, afin que vous passiez (sur leur tort). Détournez-vous d'eux. ils sont une souillure et leur refuge est l'Enfer, en rétribution de ce qu'ils acquéraient.

اِعراض، يا بر اساس بزرگوارى و گذشت است، يا بر اساس ‍ قهر و بى اعتنايى و دراين آيه(95)، به هر دو معنى به كار رفته است؛ منافقان درخواست اعراض و چشم پوشى ازخطا داشتند، خداوند دستور اعراض ‍ قهرآميز داد.

-رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پس از بازگشت از تبوك، فرمان داد تا مردم بامنافقانِ تارك جبهه، معاشرت نكنند.

به هر سوگندى نبايد اعتماد كرد.

- منافقان از مقدّسات و نام خدا، سوء استفاده مى كنند. نفاق، پليدى باطن و بيمارى روح است .

- مسلمانان بايد اهل تولّى و تبرّى و موضع گيرى باشند.

- با تاركانِ بدون عذر جبهه و جهاد، قطع رابطه كرده و آنان را بايكوت و منزوى و عرصهرا بر آنان تنگ كنيم .

- از افراد و محيط فاسد، فاصله بگيريم. چون روحيّه ى نفاق و عيوب انسانى، به افرادديگر منتقل مى شود.

- دوزخ، كيفر ونتيجه ى عملكرد خودِ انسان است، نه انتقامِ الهى .

يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ (٩٦)

96. they (the hypocrites) swear to You (Muslims) that You may be pleased with them, but if You are pleased with them, certainly Allâh is not pleased with the people who are Al-Fâsiqûn (rebellious, disobedient to Allâh).

96* براى شما سوگند مى خورند تا شما از آنان راضى شويد. بدانيد كهشما هم اگر از آنان راضى شويد، قطعاً خداوند از گروه فاسق، خشنود نخواهد شد.

96. ils vous font des serments pour se faire agréer de vous, même Si vous les agréez, Allah n'agrée pas les gens pervers.

شايد سوگندشان در آيه قبل، براى آن بوده كه متعرّض ‍ آنان نشوند، در اين آيه(96) علاوهبر صرف نظر و عدم تعرّض مسلمانان، خواهانِ رضايت قلبى آنان نيز هستند. (لترضوا عنهم).

-منافقان، براى رضايت قلبى مسلمانان ارزشى قائل نبودند، اصرارشان بر رضايت، تنهابراى مصون ماندن از عكس العمل قهرآميز مسلمين بود، تا بتوانند پايگاه اجتماعى ونفوذ خود را در جامعه حفظ كنند!

-پيامبر صلّى اللّه عليه و آله فرمودند: "مَن اِلتمسَرضى اللّه بسخطِ الناسِ رضىَ اللّه عنه و ارضى عنه الناسَ و من التمس رضى الناسبسخطِ اللّهِ سخط اللّه عليه واسَخَط عليه الناسَ"  كسىكه به قيمت خشم مردم، در پى رضاى خدا باشد، خدا از او راضى مى شود و مردم را هم ازاو راضى مى سازد و هركس با خشمِ خدا در پى جلب رضايت مردم باشد، خداوند از اوناراضى مى شود و دل مردم را هم از او خشمگين و ناراضى مى كند.

منافقان، در پى جلب نظر مردم و حفظ پايگاه خود در ميان مردمند و كارى به رضاى خداو توبه ندارند.

- در پى جلب رضاى الهى باشيم، نه رضاى مردم كه گذشتِ مردم مهّم نيست، عفو وقهر الهىمهّم است .

- چون خدا از منافقان راضى نيست، آنان كه از منافقان راضى شوند، راهشان را از خداجدا كرده اند.

الأعْرَابُ أَشَدُّ كُفْرًا وَنِفَاقًا وَأَجْدَرُ أَلا يَعْلَمُوا حُدُودَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (٩٧)

97. the bedouins are the worst In disbelief and hypocrisy, and more likely to be In ignorance of the limits (Allâh's Commandments and his legal laws, etc.) which Allâh has revealed to his Messenger. and Allâh is All-Knower, All-Wise.

97* باديه نشينانِ عرب به خاطر دورى از تعليم وتربيت وسخنانپيامبر، در كفر ونفاق شديدترند وبه اينكه حدود آنچه را خدا بر پيامبرش نازل كردهندانند سزاوارتر و خداوند دانا و حكيم است.

97. les Bédouins sont plus endurcis dans leur impiété et dans leur hypocrisie, et les plus enclins à méconnaître les préceptes qu'Allah a révélés à son messager. et Allah est Omniscient et Sage.

"اَعراب"يعنى باديه نشينان. مفردِ آن "اَعرابى"است، نه "عَرب".

-اعرابى بودن به معناى دورى از فرهنگ دينى و تعاليم مكتب است . كلمه ى "اعراب"ده بار در قرآن آمده و جز يك مورد، بقيّه ى موارد، مثلروايات، نكوهش آميز است .

-در حديث آمده است: "تفقّهوا فى الدّين فانّه مَن لميتفقّه فى الدين فهو اعرابى"دين شناس شويد، چون هركه فهم عميقِ دينى نداشته باشد، اعرابى است. در حديث ديگرى نيز مى خوانيم: "نحن بنوهاشم و شيعتنا العربُ و ساير الناسِ اعرابٌ " ياران و پيروان ما عرب اند و ديگران اعرابند.

-مردم عصر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دو گروه بودند: شهرنشين و باديه نشين. چونآيات قبل درباره ى پيروزى مسلمانان در جنگ تبوك بود، اين آيه(97) شايد اشاره به اينباشد كه از باديه نشينان جاهل و همجوار، غافل نباشيد كه ممكن است گاهى با تحريكدشمنان، دست به آشوب بزنند.

محيط اجتماعى و فرهنگى انسان، در بينش و موضع گيرى او در مورد حقايق و معارف مؤثّر است .

- افرادِ ناآگاه و دور از فرهنگ، گاهى آلت دست كافران و منافقان قرار مى گيرند و ازخود آنها هم بى منطق تر مى شوند.

- يكى از عوامل كفر و نفاق، ناآگاهى است. دانستن احكام دين، لازم است وگرنه اعرابى هستيم .

وَمِنَ الأعْرَابِ مَنْ يَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَائِرَ عَلَيْهِمْ دَائِرَةُ السَّوْءِ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (٩٨)

98. and of the bedouins there are some who look upon what they spend (in Allâh's Cause) as a fine and watch for calamities for you, on them be the calamity of evil. and Allâh is All-Hearer, All-Knower.

98* بعضى از باديه نشينان، كسانى هستند كه آنچه را انفاق مى كنند،به خاطر نفاق يا ضعف ايمان، ضرر حساب مى كنند وبراى شما پيش آمدهاى بد راانتظارمى كشند. بر خود آنان پيش آمد بد باد! و خداوند شنوا و داناست .

98. Parmi les Bédouins, certains prennent leur dépense (en aumٍne ou à la guerre) comme une charge onéreuse, et attendent pour vous un revers de fortune. que le Malheur retombe sur eux! Allah est Audient et Omniscient.

"مَغرَم"، از "غرامت"، به معناىِ ملازمت است . به بدهكار وطلبكار كه يكديگر را رها نمى كنند، "غَريم"گفته مى شود و بهبدهكارى كه ملازم انسان است تا آن بدهى را بپردازد، "مَغرم"گويند.

-"دَوائر"، جمع "دائرة"، حوادثى است كه از هرطرف انسان را احاطه مى كند.

كسى كه براى ديگران تمنّاى شرّ دارد، خودش گرفتار آن مى شود.

- خداوند، به گفته ها و خصلت هاى انسان آگاه است .

وَمِنَ الأعْرَابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبَاتٍ عِنْدَ اللَّهِ وَصَلَوَاتِ الرَّسُولِ أَلا إِنَّهَا قُرْبَةٌ لَهُمْ سَيُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ (٩٩)

99. and of the bedouins there are some who believe In Allâh and the Last day, and look upon what they spend In Allâh's Cause as approaches to Allâh, and a Cause of receiving the Messenger's invocations. indeed These (spendings In Allâh's Cause) are an approach for them. Allâh will admit them to his Mercy. certainly Allâh is Oft-Forgiving, Most Merciful.

99* امّا برخى از عربهاى باديه نشين، كسانى هستند كه به خداوند وروز قيامت ايمان دارند و آنچه را انفاق مى كنند، وسيله ى قرب به خدا و جلب دعا وصلوات رسول مى دانند. آگاه باشيد كه همين انفاق ها، براى آنان موجب قرب است. بزودىخداوند آنان را در رحمت خويش وارد مى كند. همانا خداوندآمرزنده و مهربان است .

99. (Tel autre,) Parmi les Bédouins, croit en Allah et Au Jour dernier et prend ce qu'il dépense comme moyen de se rapprocher d'Allah et afin de bénéficier des invocations du messager. C'est vraiment pour eux (un moyen) de se rapprocher (d'Allah) et Allah les admettra en Sa Miséricorde. car Allah est Pardonneur et Miséricordieux.

ايمان، زمينه ساز انفاق و آرامش است .

- از امكانات مادّى براى رسيدن به قرب الهى بهره بگيريم .

-آنچه موجب قرب به خداست، نيّت خالص است، نه صِرف عمل. مؤ من و منافق هر دو انفاقمى كنند، ولى انفاق مؤ من ستوده است .

-مؤ منِ انفاق گر، مشمول دعاى رسول خدا قرار مى گيرد.

-مؤ من، غرق در رحمت الهى است و منافق،غرق در حوادث تلخ است .

‎

‎ ‎

‎ ‎

‎ ‎

‎ ‎

‎