گلبرگی از باغ زیبای قرآن

*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

 وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلا كَاشِفَ لَهُ إِلا هُوَ وَإِنْ يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ (١٠٧)

107. if Allah do touch Thee with hurt, there is none can remove it but He: if He do design some benefit for thee, there is none can keep back His favour: He causeth it to reach whomsoever of His servants He pleaseth. and He is the Oft-forgiving, Most Merciful.

107*و اگر خداوند ( برای آزمایش یا هدف دیگر بخواهد ) زیانی به تو برساند، جز خود او کسی توان برطرف کردن آن را ندارد و اگر برای تو خیری بخواهد هیچ کس مانع فضل او نخواهد شد .خیر را به هر کس از بندگانش که بخواهد می رساند و او آمرزنده و مهربان است .

107. et Si Allah fait qu'un mal Te touche, Nul ne peut l'écarter en dehors de Lui. et s'il Te veut un bien, Nul ne peut repousser Sa grâce. il en gratifie qui il veut Parmi ses serviteurs. et C'est Lui le Pardonneur, le Miséricordieux.

- اینکه در برطرف کردن ضرر، تعبیر (الاهو) آمده ، اما در برطرف کردن خیر، نیامده ، به خاطر آن است که خداوند، ضرری را که به انسان برسد برطرف می کند، اما فضلی را که به انسان برسد ، او بر نمی دارد، مگر آنکه اعمال ما آن را تغییر می دهد.

- هر تلخی و ضرری ، شر نیست ، گاهی حوادث تلخ برای بیداری فطرت یا آزمون انسان است .

- خیری که به انسان می رسد، فضل الهی است ، نه استحقاق انسان.

- خواست خدا بر اساس حکمت است و مشیت های او در کنار حکیم بودن او معنی می شود.

-مقصود خدا، خیر رساندن است . از این رو در مورد خیر ، (یردک) و اراده به کار رفته و در ضرر، تعبیر (یمسک) آمده است.

قُلْ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكُمْ فَمَنِ اهْتَدَى فَإِنَّمَا يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ وَمَنْ ضَلَّ فَإِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ (١٠٨)

108. say: "O ye men! Now truth hath reached you from your Lord! those who receive guidance, do so for the good of their own souls; those who stray, do so to their own loss: and I am not (set) over you to arrange your affairs."

108* بگو : ای مردم ، اینک حق از سوی پروردگارتان به سراغ شما آمده است . پس هرکس هدایت یابد ، یقینا به سود خویش هدایت می یابد و هر کس گمراه شود ، تنها به زیان خویش گمراه میشود و من بر ( ایمان آوردن ) شما وکیل نیستم ( تا به اجبار شما را به راه حق در آورم.)

108. Dis: ‹ gens! certes la vérité vous est venue de votre Seigneur. donc, quiconque est dans le bon chemin ne l'Est que pour lui-même; et quiconque s'égare, ne s'égare qu'à son propre détriment. Je ne suis nullement un protecteur pour vous.

- خداوند از هدایت یافتن شما بی نیاز است ، سود و زیان هدایت و گمراهی تنها به خودتان باز میگردد.

- انسان آزاد است و سرنوشت هر کس به دست خود اوست . انبیا هم حق اجبار مردم را ندارند.

- وظیفه انبیا ارشاد و تبلیغ است . نه اجبار و اکراه.

وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتَّى يَحْكُمَ اللَّهُ وَهُوَ خَيْرُ الْحَاكِمِينَ (١٠٩)

109. follow Thou the inspiration sent unto thee, and be patient and constant, till Allah do decide: for He is the best to decide.

109*و (تنها) آنچه را بر تو وحی می شود پیروی کن و پایدار باش تا آنکه خداوند داوری کند و او بهترین داوران است.

109. et suis ce qui t'est révélé, et sois constant jusqu'à ce qu'Allah rende son Jugement car il est le meilleur des juges.

۞ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ۞

الر كِتَابٌ أُحْكِمَتْ آيَاتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ (١)

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful.

1. A. L. R. (this is) a Book, with verses basic or fundamental (of established meaning), further explained In detail,- from one who is wise and well-acquainted (with all things):

۞ به نام خداوند بخشنده مهربان ۞

1* الف لام را، (قرآن ) كتابى است كه آيات آن استوار گشته ، آنگاهاز جانب حكيمى آگاه ، شرح و تفصيل داده شده است .

أَلا تَعْبُدُوا إِلا اللَّهَ إِنَّنِي لَكُمْ مِنْهُ نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ (٢)

2. (it teacheth) that ye should worship none but Allah. (Say): "Verily I am (sent) unto you from Him to warn and to bring glad tidings:

2* كه جز خداوند يكتا را نپرستيد، همانا از طرف او براى شما هشداردهنده و بشارت دهنده هستم .

2. N'adorez qu'Allah. Moi, Je suis pour vous, de Sa part, un avertisseur et un annonciateur.

سيماى سوره هود 

اين سوره در سال هاى آخر حضورپيامبر صلّى اللّه عليه و آله در مكّه نازل شده است ، سال هايى كه به جهت وفات حضرتابوطالب و حضرت خديجه مسلمانان در شرايط بسيار سختى بسر مى بردند.

پيامبر اكرمصلّى اللّه عليه و آله فرمود: سوره ى هود مرا پير كرد. زيرا آيه ى استقامت در اين سوره نازل شده است ) : فاستقم كما امرت و من تاب معك ( همان گونه كه به تو دستور داده شده پايدارى و صبركن و ياران تو نيز بايد پايدارى كنند. امّا بى صبرى ياران پيامبر صلّى اللّه عليه وآله آن حضرت را زجر مى داد.

محتواى اين سوره كه يكصدوبيست وسه آيه دارد، تاريخپيامبران و به خصوص حضرت نوح عليه السّلام و توجّه به مسائل اعتقادى است . از دقّتدر تاريخ انبيا استفاده مى شود كه حركت انبيا يك جريان مستمر تاريخى است ، نه يكحادثه ى زودگذر. تاريخ پيامبران و اقوام آنان قانون مند است و مطالعه ى آن رمز سقوطيا عزّت ملّت ها را روشن مى سازد و نشان مى دهد كه دين از جامعه جدا نيست و سرنوشتجامعه بستگى تمام به دين و آئين مردم آن جامعه دارد.

در اين سوره پنج مرتبه نامحضرت هود عليه السّلام آمده است كه برابر با تكرار اين نام در باقى قرآن است .

-  قرآن از همين حروف الفبا تشكيل شده كه همواره در اختيار همه هست ، امّا خداوند ازهمين حروف ساده ، كتابى ساخته كه كسى نمى تواند مشابه آن را بياورد. چنانكه انساناز خاك ، آجر و سفال مى سازد، ولى خداوند ازهمين خاك ، هزاران نوع گل ، گياه ، ميوه، حيوان و انسان خلق مى كند. آرى ، همان گونه كه قدرت خداوند را در نظام تكوين مىبينيم ، قدرت او را در كتاب تشريع نيز مشاهده مى كنيم .

- قرآن كتابى است هم محكم و هم مفصّل ، نه تناقض دارد و نه تهافت ، هم فصيح است و همبليغ ، محتوايش در فصل ها و سوره هاى مختلف جداى از يكديگر امّا به دنبال هم آمدهاست .

- قرآن ، كتابى است محكم كه يك روح دارد و آن روحِ توحيد است و تمام داستان ها ومواعظ و احكام و آيات قرآن ، تفصيل همان روح توحيد است .

- از آینده نگران نباشید ، که خدا بهترین داوران است.

- الفاظ و محتواى قرآن ، نشانه ى عظمت آن است .

- بنيان قرآن ، محكم واستوار است وهيچ چيزى نمى تواند سبب تزلزل آن شود، بلكه باپيشرفت علم ، اسرار اين كتاب بيشتر كشف مى شود.

- قرآن ، هم استدلالى و تزلزل ناپذير است و هم جامع تمام ابعاد زندگى دنيوى و اخروىمى باشد.

- كليّات قرآن يكجا بر قلب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نازل شده ، آنگاه در مدّتبيست و سه سال تفصيل داده شده است .

- چون خداوند حكيم است ، كتابش محكم است و چون خبير است ، تمام نيازها را تفصيل دادهاست .

- دعوت به يكتاپرستى ، سرلوحه ى پيام همه ى انبياست .

- فلسفه ى نزول كتب آسمانى ، توحيد و پاكسازى جامعه از شرك است .

- دعوت به يكتاپرستى و هشدار و بشارت ، نمونه ى سخن استوار خداوند است .

-شيوه ى تبليغ پيامبران ، هشدار و بشارت است .

وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَتَاعًا حَسَنًا إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ وَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيرٍ (٣)

3. "(And to preach thus), 'Seek ye the forgiveness of your Lord, and turn to Him In repentance; that He may grant you enjoyment, good (and true), for a term appointed, and bestow His abounding Grace on all who abound In merit! but if ye turn away, then I fear for you the penalty of a great Day:

3* و از پروردگارتان طلب مغفرت كنيد و بسوى او بازگرديد تا شما رابه بهره اى نيكو تا مدّتى معيّن (كه عمر داريد) كامياب كند و به هر بافضيلتى فزونىبخشد و اگر (ازبندگى خدا) روى بگردانيد، همانا من از عذاب روزى بزرگ بر شما بيمناكم .

3. demandez pardon à votre Seigneur; Ensuite, Revenez à Lui. il vous accordera une belle jouissance jusqu'à un terme fixé, et il accordera à chaque méritant l'honneur qu'il mérite. mais Si vous tournez le dos, Je crains alors pour vous le châtiment d'un grand jour.

-  )مَتاعاً حَسناً) يعنى زندگى دلنشين همراه با آرامش روحى ، در برابر كسانى كه بهخاطر اِعراض از ياد خدا، معيشه ى ضنك و زندگى تلخ دارند، گرچه از نظر مادّيات درآسايش و رفاه هستند.

- تا انسان خود را از گناه پاك نكند وسبكبال نشود، نمى تواند به سوى حقّ پرواز كند.

- محو گناه كافى نيست ، حركت بسوى خدا لازم است .

-توبه از گناه ، سبب بازگشت الطاف مادّى خدا نيز مى شود.

-امكاناتى كه در اختيار كافران وگنهكاران است ، چون در راه فساد و فتنه به كار مىرود، مبارك و حسن نيست .

- ايمان وتوبه ، زندگى انسان را تا آخرعمر بيمه مى كند.

- توبه ، عامل جلوگيرى از مرگ هاى ناگهانى است .

- درجات در قيامت متفاوت است . هركس فضيلت بيشترى در دنيا كسب كند، لطف بيشترى درآخرت دريافت خواهد كرد.

- ترك توبه ، گناه كبيره است .

إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٤)

4. 'To Allah is your return, and He hath power over all things.'"

4* بازگشت شما به سوى خداست و او بر هر چيزى تواناست .

4. C'est à Allah que sera votre retour; et il est Omnipotent.

أَلا إِنَّهُمْ يَثْنُونَ صُدُورَهُمْ لِيَسْتَخْفُوا مِنْهُ أَلا حِينَ يَسْتَغْشُونَ ثِيَابَهُمْ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (٥)

5. Behold! They fold up their hearts, that They may lie hid from Him! Ah Even when They cover themselves with their garments, He knoweth what They conceal, and what They reveal: for He knoweth well the (inmost secrets) of the hearts.

5* بدانيد كه مخالفان براى آنكه خود را از پيامبر پنهان دارند، سرو سينه هاى خود را به هم نزديك مى كنند و لباس هاى خويش را بر سر مى كشند (تاشناخته نشوند، غافل از آنكه ) خداوند تمام كارهاى سرّى و آشكار آنان را مى داند. همانا او به اسرار درون سينه ها آگاه است .

5. Eh Quoi! ils replient leurs poitrines afin de se cacher de Lui. même lorsqu'ils se couvrent de leurs vêtements, il sait ce qu'ils cachent et ce qu'ils divulguent car il connaît certes le contenu des poitrines.

- «يَثنُون» به معناىنزديك قراردادن و خم كردن دو چيز است ؛اثنانيعنى دوتاو به كينه در دل گرفتن نيز گفته مى شود. بنابراين جمله (يثنون صدورهم ) يا به معناى آن است كه كفّار سينه هاى خود را براىحرف هاى محرمانه و توطئه عليه انبيا به هم نزديك مى كنند و يا به معناى آن است كهآنها كينه ى انبيا را در دل دارند.

-مهم ترين اشكال منكرين معاد دو چيز است :

الف : چه قدرتى مى تواند مردگان رازنده كند، كه آيه ى 4 مى فرمايد: ( هو على كل شيئٍ قدير ( خداوند بر هر كارى قادر است .

ب : چگونه ذرّات پخش شده يكجا جمع مى شوند، كه آيهى 5 مى فرمايد)  انه عليم بذات الصدور(

- بازگشت ما تنها به سوى خداست ، نه ديگران .

- در آيات قبل توحيد و نبوّت مطرح بود، اين آيه اصل معاد را مطرح مى كند.

- بر فرض اهداف شوم خود را از پيامبر مخفى بداريد، خداوند كه عالم به اسرار سينههاست .

‎ ‎

‎ ‎

‎ ‎   ‎