آيات 105 تا 118 سوره مباركه مؤمنون
ü گزيده اي از نكات اين گلبرگ
vكلمه ى "خساء"به معناىدور شدن همراه با توهين است كه به سگ گفته مى شود.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: با كسى كه شراب مى نوشد ننشينيد كه آنانسگان دوزخند. سپس اين آيه(108) را تلاوت فرمودند: "قال اخسئوا فيها...".
در حديثى آمده كه صورت دوزخيان بعد از شنيدن "اخسئوا " به صورت قطعه گوشتى درمى آيد كه تنها نفس مى كشد.
v بين "سُخريّا"و "سِخريّا"تفاوت بسيارى است . اگر در جامعه روابط انسان ها بر اساس همدلى، تعاون و خدمت باشد و همه ى افراد ازهنر و ابتكار يكديگر بهره مند شوند، جامعه رشد مى يابد، تقويت مى شود و همه ى كارهاسامان مى يابد كه آيه ى شريفه ى"ليتّخذ بعضهم بعضاسُخريّا"اين پيام را دارد. امّا اگر روابط افراد بر اساستحقير، تضعيف و دشنام و دلسردى باشد، چنين جامعه اى فراموشى خدا و سقوط را در پىخواهد داشت و آيه ى مورد بحث(110) اين معنا را بازگو مى كند "فاتّخذتموهم سخريّا".
v كلمه "فوز"به معناىرسيدن به مقصود است .
در قيامت از مردم سؤ ال مى شود: شما چه مدّتى در دنيا اقامت داشتيد؟ "كم لبثتم"اين سؤ ال چندينبار در قرآن مطرح شده وهركس طبق پندار خود پاسخى مى دهد از جمله :
# ما به مقدار ساعتى از يك روز، در دنيا مانديم "ساعة مننهار"#يك شامگاه، يا يك صبح "عشيّة اوضحاها".#يك روز يا قسمتى از يك روز"وما او بعض يوم".
ممكن است مراد از "كم لبثتم فى الارض"مدّت توقّف در قبر و عالم برزخ باشد.
v قرآن براى آفرينش انسان اهدافى را بيان كرده است از جمله :
1- عبادت "و ما خلقت الجنّ والانس الاّ ليعبدون"من جن و انس را نيافريدم جز براى اين كه عبادتمكنند و از اين راه تكامل يابند و به من نزديك شوند.2- آزمايش "خَلَق الموت والحياة ليَبلوكم ايّكم احسنعملا"خداوند مرگ و حيات را آفريد تا شما رابيازمايد، كه كدام يك از شما بهتر عمل مى كنيد.3- براى دريافت رحمت الهى "الاّ مَن رحم ربّك و لذلك خلقهم"مگر كسى كه پروردگارت به او رحم كند و خداوندبراى همين (رحمت) مردم را آفريد.
حضرت على عليه السلام فرمود: "الدّنيا خُلقت لغيرهاولم تخلق لنفسها"دنيا براى ديگرىآفريده شده و براى خود آفريده نشده است. (دنيا وسيله اى است براى رسيدن به آخرت). آرى، كسانى كه همه ى هدف هاى خود را در درون دنيا جستجو مى كنند، زمين گرا و زمينگير مى شوند. چنانكه در آيه ى 176 سوره اعراف آمده است : "اخلدالى الارض".
v در اوّل اين سوره، ذيل آيه ى يك، گروهى از رستگاران را ذكر كرديم، در پايان سورهبا توجّه به جمله ى "لا يفلح"گروهى از زيانكاران را نيز يادآور مى شويم :
# ستمگران "لا يفلح الظالمون".# گنهكاران "لا يفلح المجرمون".# جادوگران"لا يفلح الساحرون".#كافران "لا يفلح الكافرون".#آنها كه به خداوند دروغ مى بندند" انّ الّذين يفترون علىاللّه الكذب لا يفلحون".
ü گزيده اي پيامهاي اين گلبرگ
v اصرار بر تكذيب، اساسى ترين رمز رفتن به دوزخ است .دعا به درگاه خداوند در دنيا مفيد است ، ولى دعا و التماس در قيامت مفيد نيست .
v وجدان ها در قيامت بيدار مى شوند و مجرمان به گناهان خود ذليلانه اعتراف مى كنند. خداوند در قيامت با كوبنده ترين كلمات، با كفّار سخن مى گويد.
v خداوند، زخم زبان منحرفين به مؤ منين را بى پاسخ نمى گذارد. بندگان خداوند همواره از كاستى هاى خود بيمناك بوده و استغفار مى كنند. ايمان مقدّمه ى مغفرت و مغفرت، مقدّمه ى دريافت رحمت الهى است .از آداب دعا، تجليل از خداوند است .
v كيفر توهين كردن، توهين شدن است . (خداوند از مؤ منين حمايت مى كند و اهانت بهآنان را پاسخ مى دهد). مؤ منين همواره در معرض تمسخر كفّار هستند. كيفر مسخره كردن مؤ منان، فراموش كردن ياد خداست . خنده ى تحقيرآميز از گناهان كبيره است .(حساب خنده هاى معمولى از خنده هاى مستكبرانه جداست).
v پاداش صابران، از طرف خود خداوند است. (صبر در برابر اذيّت ها، نيش ها و تمسخرها پاداش بزرگى دارد). رستگارى در سايه ى استقامت است .در قيامت تنها گروه رستگار صابرانند.
v بى اعتنايى به مراسم دعا ونيايش بندگان خدا، بى اعتنايى خدا را به دنبال دارد.
v حسرت بزرگ آن است كه انسان براى لذّت و راحتى چند روزه، دوزخ و عذاب هميشگى راخريدارى كند.
v به مهلت روزگار مغرور نشويد، كه مدّتى بسيار اندك است .برخى از فرشتگان، ماءمور شمارش و آمار ايّام هستند. همه ى عمر دنيا نسبت به ابديّت اندك است .
v زندگى دنيا بدون آخرت، بيهوده ولغو است . انسان مسئول و متعهّد است. (بايد خود را براى پاسخ گويى در قيامت آماده كنيم).
لو انزلنا هذاالقرآن على جبل لرايته خاشعا متصدعا من خشيه الله و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون