گلبرگی از باغ زیبای قرآن

*تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

وَإِنْ كُنْتُمْ عَلَى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمَانَتَهُ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَ وَمَنْ يَكْتُمْهَا فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ (٢٨٣)

283. if ye are on a journey, and cannot find a scribe, a pledge with possession (may serve the purpose). and if one of you deposits a thing on trust with another, let the trustee (Faithfully) discharge His trust, and let Him fear His Lord. conceal not evidence; for Whoever conceals it,- His heart is tainted with sin. and Allah knoweth all that ye do.

283- و اگر در سفر بوديد و نويسنده اى نيافتيد، وثيقه اى بگيريد واگر به يكديگر اطمينان داشتيد (وثيقه لازم نيست .) پس كسى كه امين شمرده شده ،امانت (و بدهى خود را بموقع ) بپردازد و از خدايى كه پروردگار اوست پروا كند. وشهادت را كتمان نكنيد و هر كس آنرا كتمان كند، پس ‍ بى شك قلبش گناهكاراست و خداوندبه آنچه انجام مى دهيد داناست .

283. mais Si vous êtes en voyage et ne trouvez pas de scribe, un gage reçu suffit. s'il y a entre vous une confiance réciproque, que celui à qui on a confié quelque chose la restitue; et qu'il craigne Allah son Seigneur. et ne cachez pas le témoignage: quiconque le cache a, Certes, un coeur pécheur. Allah, de ce que vous faites, est Omniscient.

هرگاه براى تنظيم سند بدهى نويسنده اى نبود، مى توان از بدهكار گرو و وثيقه گرفت ،خواه در سفر باشيم يا نباشيم . بنابراين جمله ى (ان كنتم على سفر) براى آن است كهمعمولا در سفرها انسان با كمبودها برخورد مى كند.

شرط وثيقه ، بدست گرفتن و در اختيار بودن است .

جايگاه افراد در احكام تفاوت دارد. براى ناشناس رهن وبراى افراد مطمئن بدون رهن .

نگذاريد اعتمادها و اطمينان ها در معاملات سلب شود.

آنجا كه بيان حقّ لازم است ، سكوت حرام است .

8 ايمان به اينكه خداوند همه كارهاى ما را مى داند، سبب پيدايش تقوا وبيان حقايقاست .

لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأرْضِ وَإِنْ تُبْدُوا مَا فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (٢٨٤)

284. to Allah belongeth all that is In the heavens and on earth. whether ye Show what is In your minds or conceal it, Allah calleth you to account for it. He forgiveth whom He pleaseth, and punisheth whom He pleaseth, for Allah hath power over all things.

284- آنچه در آسمان ها و آنچه در زمين است ، تنها از آنِ خداست . (بنابراين ) اگر آنچه را در دل داريد آشكار سازيد يا پنهان داريد، خداوند شما راطبق آن محاسبه مى كند. پس هر كه را بخواهد (وشايستگى داشته باشد) مى بخشد و هر كهرا بخواهد (ومستحقّ باشد) مجازات مى كند و خداوند بر هرچيزى تواناست .

284. C'est à Allah qu'appartient Tout ce qui est dans les cieux et sur la terre. que vous manifestiez ce qui est en vous ou que vous le cachiez, Allah vous en demandera compte. puis il pardonnera à qui il veut, et châtiera qui il veut. et Allah est Omnipotent.

علامه طباطبائى در تفسير الميزان مى فرمايد: حالات قلبى انسان دو نوع است : گاهىخطور است كه بدون اختيار چيزى به ذهن مى آيد و انسان هيچگونه تصميمى بر آن نمى گيردكه آن خطور گناه نيست ، چون به دست ما نيست .

ممكن است مراد آيه از كيفر حالات باطنى انسان ، گناهانى باشد كه ذاتا جنبه درونىدارد و عمل قلب است ، مانند كفر و كتمان حقّ، نه مواردى كه مقدّمه گناه بيرونى است .

حضرت على عليه السّلام مى فرمايند: مردم بر اساس ‍ افكار ونيّات خود مجازات مى شوند

خداوند، هم مالك مطلق است ، و هم عالم مطلق ، و هم قادر مطلق .

از كوزه همان برون تراود كه در اوست . اعمال انسان ها نشانگر طرز تفكّر و اعتقاداتدرونى آنهاست .

مربّى بايد مردم را ميان بيم واميد نگه دارد.

آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَمَلائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ (٢٨٥)

285. the Messenger believeth In what hath been revealed to Him from His Lord, As do the men of Faith. Each one (of them) believeth In Allah, His angels, His books, and His apostles. "We make no distinction (They say) between one and another of His apostles." and They say: "We hear, and we obey: (We seek) Thy forgiveness, Our Lord, and to Thee is the end of all journeys."

285- پيامبر به آنچه از سوى پروردگارش بر او نازل شده ايمان دارد وهمه مؤ منان (نيز) به خدا و فرشتگان و كتاب ها(ى آسمانى ) و فرستادگانش ‍ ايماندارند (و مى گويند:) ما ميان هيچ يك از پيامبران او فرق نمى گذاريم (و به همگىايمان داريم ) و گفتند: ما (نداى حقّ را) شنيديم و اطاعت كرديم ،پروردگارا! آمرزشتو را (خواهانيم ) و بازگشت (ما) به سوى توست .

285. le Messager a cru en ce qu'on a fait descendre vers Lui venant de son Seigneur, et aussi les croyants: tous ont cru en Allah, en ses anges, à ses livres et en ses messagers; (en disant): ‹Nous ne faisons aucune distinction entre ses messagers›. et ils ont dit: ‹Nous avons entendu et obéi. Seigneur, nous implorons Ton pardon. C'est à Toi que sera le retour›.

در اين آيه اصول دين (توحيد، نبوّت ، معاد) بيان شده و در آيه بعد، آمادگى انسانبراى انجام تكاليف الهى و درخواست رحمت و مغفرت از خدا مطرح مى شود. لذا در حديثآمده است كه اين آيه و آيه بعد ارزش خاصّى دارند و تلاوت آن دو همانند گنج است .

تكريم پيامبر لازم است و حساب رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله از ديگران جداست . لذا در اين آيه ابتدا نام رسول خدا و ايمان او آمد و سپس نام مؤ منان و عقايد آنان .

ايمان به همه انبيا لازم است ، چون تمام انبيا يك هدف دارند.

در كنار ايمان و عمل ، باز هم بايد چشم اميد به رحمت و غفران الهى داشت .

لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلا تُحَمِّلْنَا مَا لا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ (٢٨٦)

286. on no soul doth Allah place a burden greater than it can bear. it gets every good that it earns, and it suffers every ill that it earns. (Pray:) "Our Lord! Condemn us not if we forget or fall into error; Our Lord! Lay not on us a burden like that which Thou Didst Lay on those before us; Our Lord! Lay not on us a burden greater than we have strength to bear. Blot out Our sins, and grant us Forgiveness. have Mercy on us. Thou art Our Protector; help us against those who stand against faith."

286- خداوند هيچ كس را جز به اندازه توانايى اش تكليف نمى كند، هركسآنچه از كارها (ى نيك ) انجام دهد به سود خود انجام داده و آنچه از كارها (ى بد)كسب كرده به ضرر خود كسب كرده است . (مؤ منان مى گويند:) پروردگارا! اگر (در انجامتكاليف چيزى را) فراموش يا خطا نموديم ، ما را مؤ اخذه مكن . پرودگارا! تكليف سنگينبر ما قرار مده ، آن چنان كه (به خاطر گناه و طغيان ) بر كسانى كه پيش از ما بودندقرار دادى . پروردگارا! آنچه را (ازمجازات ) كه طاقت تحمل آنرا نداريم ، بر مامقرّر نكن و از ما درگذر و ما را بيامرز و در رحمت خود قرارده ، تو مولى و سرپرستمايى ، پس ما را بر گروه كافران پيروز گردان .

286. Allah n'impose à aucune âme une charge supérieure à Sa capacité. elle sera récompensée du bien qu'elle aura fait, punie du mal qu'elle aura fait. Seigneur, ne nous châtie pas s'il nous arrive d'oublier ou de commettre une erreur. Seigneur! ne nous charge pas d'un fardeau lourd comme Tu as chargé ceux qui vécurent avant nous. Seigneur! ne nous impose pas ce que nous ne pouvons supporter, efface nos fautes, pardonne-nous et fais nous Miséricorde. Tu es Notre Maître, accorde-nous donc la victoire sur les peuples infidèles.

گاهى منشا فراموشى ، سهل انگارى خود انسان است كه قابل مؤ اخذه مى باشد.

در اين آيه انسان تمام مراحل لطف را از خداوند مى خواهد: مرحله اوّل عفو است كه محوآثار گناه و عقاب است . مرحله دوّم مغفرت و محو آثار گناه از روح است و مرحله سوّمبهره گيرى از رحمت پروردگار و پيروزى بر كافران مى باشد.

تكاليف الهى ، بيش از توان انسان نيست .

اعمال ما آثارى دارد كه بازتابش به خود ما برمى گردد.

انجام يا ترك دستورات الهى ، سود وضررش براى خود ماست .

به تاريخ گذشتگان وحوادث تلخ آنان بنگريم تا درس عبرت گرفته وبه خدا پناه ببريم .