آیات 17 تا 50 سوره مبارکه واقعه
گلبرگ پانصد و سی و پنجم
يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُخَلَّدُونَ (١٧) بِأَكْوَابٍ وَأَبَارِيقَ وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ (١٨) لا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا وَلا يُنْزِفُونَ (١٩) وَفَاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ (٢٠) وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ (٢١) وَحُورٌ عِينٌ (٢٢) كَأَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُونِ (٢٣) جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (٢٤) لا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلا تَأْثِيمًا (٢٥) إِلا قِيلا سَلامًا سَلامًا (٢٦) وَأَصْحَابُ الْيَمِينِ مَا أَصْحَابُ الْيَمِينِ (٢٧) فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ (٢٨) وَطَلْحٍ مَنْضُودٍ (٢٩) وَظِلٍّ مَمْدُودٍ (٣٠) وَمَاءٍ مَسْكُوبٍ (٣١) وَفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ (٣٢) لا مَقْطُوعَةٍ وَلا مَمْنُوعَةٍ (٣٣) وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ (٣٤) إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً (٣٥) فَجَعَلْنَاهُنَّ أَبْكَارًا (٣٦) عُرُبًا أَتْرَابًا (٣٧) لأصْحَابِ الْيَمِينِ (٣٨) ثُلَّةٌ مِنَ الأوَّلِينَ (٣٩) وَثُلَّةٌ مِنَ الآخِرِينَ (٤٠) وَأَصْحَابُ الشِّمَالِ مَا أَصْحَابُ الشِّمَالِ (٤١) فِي سَمُومٍ وَحَمِيمٍ (٤٢) وَظِلٍّ مِنْ يَحْمُومٍ (٤٣) لا بَارِدٍ وَلا كَرِيمٍ (٤٤) إِنَّهُمْ كَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ مُتْرَفِينَ (٤٥) وَكَانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيمِ (٤٦) وَكَانُوا يَقُولُونَ أَئِذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَعِظَامًا أَئِنَّا لَمَبْعُوثُونَ (٤٧) أَوَآبَاؤُنَا الأوَّلُونَ (٤٨) قُلْ إِنَّ الأوَّلِينَ وَالآخِرِينَ (٤٩) لَمَجْمُوعُونَ إِلَى مِيقَاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ (٥٠)
17. round about them will (serve) youths of perpetual (freshness), 18. with goblets, (shining) beakers, and cups (filled) out of clear-flowing fountains: 19. no after-ache will They receive therefrom, nor will They suffer intoxication: 20. and with Fruits, any that They may select: 21. and the flesh of fowls, any that They may desire. 22. and (there will be) companions with beautiful, big, and lustrous eyes,- 23. like unto Pearls well-guarded. 24. a reward for the deeds of their past (life). 25. not frivolity will They Hear therein, nor any taint of ill,- 26. only the saying, "Peace! Peace". 27. the companions of the right Hand,- what will be the companions of the right hand? 28. (They will be) among Lote-trees without thorns, 29. among Talh trees with flowers (or fruits) piled one above another,- 30. In shade long-extended, 31. by water flowing constantly, 32. and fruit In abundance. 33. whose Season is not limited, nor (supply) forbidden, 34. and on thrones (of dignity), raised High. 35. we have created (Their companions) of special creation. 36. and made them virgin - pure (and undefiled), - 37. Beloved (by nature), equal In age,- 38. for the companions of the right hand. 39. a (goodly) number from those of old, 40. and a (goodly) number from those of later times. 41. the companions of the left Hand,- what will be the companions of the left hand? 42. (They will be) In the midst of a Fierce Blast of Fire and In boiling water, 43. and In the shades of black smoke: 44. nothing (will there be) to refresh, nor to please: 45. for that They were wont to be indulged, before that, In wealth (and luxury), 46. and persisted obstinately In wickedness Supreme! 47. and They used to say, "What! when we die and become dust and bones, shall we then indeed be raised up again?- 48. "(We) and Our fathers of old?" 49. say: "Yea, those of old and those of later times, 50. "All will certainly be gathered together for the meeting appointed for a Day well-known.
17*بر گردشان پسرانی همیشه نوجوان خدمت می کردند. 18* با جام ها و آبریز ها و ظرف هایی از شراب و نوشیدنی های گوارا و روان پذیرایی می نمایند. 19* از آن نوشیدنی ها نه سردرد می گیرند و نه مست می شوند. 20* و برای آنها میوه هایی از هر چه انتخاب کنند. 21* و گوشت پرنده از هر نوع که اشتها دارند. 23* و زنانی سفید روی، درشت چشم و زیبا، هم چون مروارید در صدف. 24* پاداشی در برابر آنچه انجام می دادند. 25* در آنجا سخن لغو و نسبت گناه به دیگری را نمی شنوید. 26* سخنی جز سلام و درود نیست. 27* و یاران راست، چه هستند یاران راست. 28* در کنار درختان سدر بی خار. 29* و درختان موز که میوه هایش به صورت فشرده و رویهم چیده. 30* و سایه ای پایدار. 31* و آبی ریزان از آبشار. 32* و میوه ای فراوان. 33* که نه تمام می شود و نه از مصرف آن جلوگیری می گردد. 34* و هم خوابگانی والا قدر. 35* که ما آنان را به نحو خاصی آفریدیم. 36* پس آنان را دوشیزه و باکره قرار دادیم. 37* زنانی هم سن و و سال شوهر دوست. 38* این نعمت ها برای اصحاب یمین است. 39* که گروهی از امت های قبل. 40* و گروهی از امت های بعدی هستند. 41* و اما یاران دست چپ، چه هستند یاران دست چپ (شقاوتمندان و نامه به دست چپ داده شدگان). 42* در میان باد سوزان و آب داغ. 43* و سایه ای از دود غلیظ و سیاهند. 44* که نه خنک است و نه سود بخش. 45* البته آنان پیش از این در دنیا ناز پرورده و خوشگذران بودند. 46* و همواره بر گناه بزرگ پافشاری می کردند. 47* و پیوسته می گفتند: آیا هنگامی که ما مردیم و به صورت خاک و استخوان شدیم. آیا حتماً ما برانگیخته می شویم؟ 48* و آیا نیکان ما نیز برانگیخته می شوند؟ 49* بگو: پیشینیان و آیندگان. 50* هر آینه به سوی وعده گاه روز معینی گردآوری خواهند شد.
17. Parmi eux circuleront des garçons éternellement jeunes, 18. avec des coupes, des aiguières et un verre [rempli]: d'une liqueur de source 19. qui ne leur provoquera ni maux de tête ni étourdissement; 20. et des fruits de leur choix, 21. et toute chair d'oiseau qu'ils désireront. 22. et ils auront des houris aux yeux, grands et beaux, 23. Pareilles à des perles en coquille. 24. en récompense pour ce qu'ils faisaient. 25. ils n'y entendront ni futilité ni blasphème; 26. mais seulement les propos: ‹Salam! Salam!›... [Paix! paix!] 27. et les gens de la droite; que sont les gens de la droite? 28. [ils seront parmi]: des jujubiers sans épines, 29. et Parmi des bananiers aux régimes bien fournis, 30. dans une ombre étendue 31. [près] d'une eau coulant continuellement, 32. et des fruits abondants 33. ni interrompus ni défendus, 34. sur des lits surélevés, 35. C'est nous qui les avons créées à la perfection, 36. et nous les avons faites vierges, 37. gracieuses, toutes de même âge, 38. pour les gens de la droite, 39. une multitude d'élus Parmi les premières [générations], 40. et une multitude d'élus Parmi les dernières [générations], 41. et les gens de la gauche; que sont les gens de la gauche? 42. ils seront Au milieu d'un souffle brûlant et d'une eau bouillante, 43. à l'ombre d'une fumée noire 44. ni fraîche, ni douce. 45. ils vivaient auparavant dans le luxe. 46. ils persistaient dans le grand péché [le polythéisme] 47. et disaient: ‹Quand nous mourrons et serons poussière et ossements, serons-nous ressuscités? 48. Ainsi que nos Anciens ancêtres?...› 49. Dis: ‹En vérité les premiers et les derniers 50. seront réunis pour le rendez-vous d'un Jour Connu›.

ü گزيده اي از نكات اين گلبرگ
v"اکواب" جمع "کوب" به جام بدون دسته و لوله گفته می شود، نظیر جام های نوشیدنی امروزی. "اباریق" جمع "ابریق" ظرفی است که لوله و دسته دارد نظیر قوری. "کأس" به لیوان لبریز از شراب و نوشیدنی گویند و "مَعین" به معنای نوشیدنی روان است. "یصدعون" از "صداع" به معنای سردرد است. (اینکه می گویند: مصدّع شما نمی شوم، یعنی برای شما دردسر به وجود نمی آورم). "ینزفون" از "نزف" به معنای از دست دادن عقل است و در اصل به معنای خالی کردن تدریجی آب چاه است.
بهترین تعبیر در مورد زنان بهشتی، مروارید در صدف است، که در عین زیبایی و درخشندگی، از دسترس نااهلان در امان و از نگاه نامحرمان به دور است "حور عین کامثال اللؤلؤ المکنون".
v "لغو" یعنی سخن بی فایده و "تأثیم" به معنای نسبت دادن گناه به دیگران است.
در روایات، عقل چنین توصیف شده است: "ما عُبد به الرّحمن و اَکتُسب به الجَنان" آن که انسان با آن بندگی خدا کند و در راه کسب بهشت و سعادت جاودان قدم گذارد.
اگر انسان کمی فکر کند که چند روز بندگی خدا در دنیا، این همه رفاه و آسایش و کامیابی در قیامت را به دنبال دارد و با این حال حاضر می شود همه این لذت های ابدی را به خاطر دنیای فانی از دست بدهد، کمال بی عقلی است و این است معنای خسارت واقعی که خداوند می فرماید: "قل انّ الخاسرین الّذین خسروا انفسهم" ای پیامبر! به مردم بگو: زیانکاران واقعی کسانی هستند که خودشان را باختند.
در دعای ماه رجب نیز می خوانیم: "خاب الوافدون علی غیرک" خدایا! کسانی که به غیر تو تکیه زدند، باختند و سودی نبردند.
بهشتیان از چند سوی درود و سلام دریافت می کنند:
الف- از جانب اصحاب یمین (دوستان بهشتی)، "و امّا ان کان من اصحاب الیمین فسلام لک من اصحاب الیمین"، اگر از اصحاب یمین باشد (به او می گویند:) از طرف دوستان، بر تو سلام.
ب- از جانب اعرافیان، "و علی الاعراف رجال یعرفون کلاّ بسیماهم فنادوا اصحاب الجنة ان سلام علیکم"، بر اعراف مردانی هستند که همه را به چهره می شناسند و بهشتیان را ندا می دهند که سلام بر شما.
ج- از جانب فرشتگان، "و الملائکة یدخلون علیهم من کلّ باب سلام علیکم بما صبرتم"، فرشتگان از هر سو بر آنان وارد می شوند و به خاطر صبر و مقاومتشان بر آنان سلام می کنند.
د- از طرف خداوند، "سلام قولاً من ربّ رحیم"، از جانب خداوند رحیم، سلام بر آنان باد.
مراد از "سلامآً سلاماً"؛ یا سخنان پیراسته از لغو و نارواست و یا گفتگوهای همراه با سلام و صلح و صفا.
v "سِدر" درختی است که سایه گسترده ای دارد. "مخضود" یعنی گیاهی که تیغ آن شکسته و بی خار باشد. "منضود" به معنای متراکم، "مسکوب" یعنی ریزان هم چون آبشار و "اتراب" به معنای همانند و هم سن و سال می باشد، مانند "ترائب" به معنای دنده های سینه که مشابه یکدیگرند.
"طلح" جمع "طلحه" به معنای درخت موز است. چنان که در روایتی از حضرت علی(ع) نیز به این معنا آمده است. البته بعضی مفسران، مراد از "طلح" را درخت امّ غیلان می دانند که همان درخت اقاقیا می باشد که دارای گل های بسیار خوش بو است.
گرچه "فُرُش" جمع "فراش" به زمین و مرکب و تشک و فرش و تخت گفته شده و "مرفوعة" به معنای نفیس و گرانبها می باشد، چنان که پیامبر(ص) فرمود: در بهشت فرش هایی از ابریشم با رنگ های گوناگون روی یکدیگر قرار داده شده است. ولی ظاهراً مراد از "فُرش" در این جا، همسران و هم خوابگان و مراد از "مرفوعة" ارزشمند بودن آنان به خاطر عقل و کمال و جمال است، چنان که به دنبال آن میخوانیم: "انّا أنشأناهنّ اِنشاءً".
"عُرُب" جمع "عروب" به زنی گفته می شود که خندان و طناز و عاشق همسر و نسبت به او فروتن باشد.
"اصحاب یمین" همان کسانی هستند که در آیه 8 به "اصحاب المیمنة" نامیده شدند. از آنجا که در قیامت نامه عمل خوبان را به دست راستشان می دهند و اهل یُمن و سعادت شده اند، آنان را اصحاب یمین نامیده اند.
در روایتی می خوانیم که پیامبر(ص) به امّ سلمه فرمود: خداوند پیر زنان سفید موی مؤمن را در قیامت به صورت دخترکانی جوان و زیبا قرار می دهد.
در پایان پاداش مقربان فرمود: "جزاء بما کانوا یعملون" تمام پاداش ها و نعمت ها جزای عملکرد آنان بود، ولی در این آیه، پس از نعمت هایی که برای اصحاب یمین بیان شد، جمله "جزاء بما کانوا" نیامده است، گویا همه این ها لطف الهی هستند.
نعمت های دنیوی آفاتی دارد، مثلاً:
گیاهش تیغ دارد، ولی گیاه بهشت تیغ ندارد "مخضود". سایه اش موقت است، ولی در بهشت سایه درخت ها دائمی است "ظل ممدود". میوه های دنیا نایاب است یا موسمی، ولی در قیامت میوه ها زیاد و دائمی و در دسترس همه و بدون ضرر و زیان است "کثیرة لا مقطوعة و لا ممنوعة". همسران در دنیا، گاهی متناسب نیستند، ولی در بهشت از هر جهت متناسبند "أترابا". گاهی عاشق همسرشان نیستند، ولی در بهشت همه عاشقند "عُرباً"، گاهی بیوه هستند، ولی در بهشت همه باکره اند "أبکارا"، در یک کلام، همسران در قیامت، آفرینش جدیدی دارند "انشأناهن انشاءً".
چون انبیای گذشته زیاد بودند، اوصیای آنها نیز زیاد بوده اند، لذا درباره تعداد مقربان فرمود: "ثلّة من الاوّلین و قلیل من الاخرین"، مقربان از میان امت های گذشته بیش از مقربان این امت هستند.
v "سَموم" به معنای باد سوزانی است که مثل سم در بدن نفوذ می کند و "مسام" به سوراخ های ریز بدن گفته می شود. "حَمیم" به معنای آب جوشان و بسیار داغ و "یَحموم" دود غلیظ سیاه است. "مُترف" به معنای فرد برخوردار از نعمت های زیاد که گرفتار غفلت و طغیان می شود. "حِنث" به معنای گناه بزرگ است و بیشتر در مورد پیمان شکنی و تخلف از سوگند به کار می رود. "یُصرّون" از "اصرار" است. این لغت چهار مرتبه در قرآن آمده و هر چند بار در مورد اصرار بر انجام گناه است.
در قیامت، "اصحاب شمال" در عذاب و شکنجه بسیار قرار دارند: باد سوزان، آب جوشان و دود سیاه، غلیظ و سوزان "سموم و حمیم و ظل من یحموم".
هنر قرآن به گونه ای است که آینده و حوادث قطعی آن را هم چون گذشته ترسیم می کند. آن گونه قیامت را مطرح می کند که گویی مجرمان حاضر و در دادگاه محاکمه و پرونده آنان بسته و فرمان صادر شده است.
ü گزيده اي از نكات اين گلبرگ
v مسئولین پذیرایی و شیوه پذیرایی بهشتیان، خصوصیاتی دارد: الف- هر لحظه در دسترس می باشند. ب- نوجوانانی با قیافه های زیبا و دلپذیرند. ج- دلپذیری آنان موسمی و لحظه ای نیست. د- انواع وسایل پذیرایی را در دست دارند. ه- پذیرایی ابتدا با مایعات و نوشیدنی هاست. و- آنچه عرضه می شود، آفاتی ندارد. ز- مواد پذیرایی، متعدد و متنوع و به انتخاب مهمان است. ح- اولویت با نوشیدنی، سپس میوه و آنگاه غذای گرم و مطبوع است.
v گوشت پرنده (گوشت سفید)، بر گوشت چرنده (گوشت قرمز) برتری دارد.
v در نوع غذا، اشتها نقش اساسی دارد.
v زنانی بهشتی اند که در عین زیبایی، عفیف و پاکدامن باشند.
v تمام اسباب کامیابی، در بهشت فراهم است.
v کامیابی های بهشت، دائمی است.
v در شیوه تبلیغ و دعوت به نیکی ها، از نقش عمل در رسیدن به پاداش های اخروی غفلت نکنیم.
v در بهشت، اسباب آزار روحی و روانی نیست.
v معمولاً کامیابی های دنیوی آمیخته با لغو و گناه است، ولی در قیامت، چنین نیست.
v بهشت، سرای سلام و سلامت است. (جامعه ای که در آن سلام و سلامتی رواج دارد و لغو و بیهودگی در آن وجود ندارد، جامعه ای بهشتی است).
v اصحاب یمین در قیامت، جایگاه بس والا و اعجاب انگیزی دارند.
v گرچه برخی دانشمندان به برخی خواص برگ سدر پی برده اند، اما در این که چه تاثیری در هوا و محیط پیرامون خود دارد، نیاز به تلاش جدید دارد.
v آب جاری و ریزان، سالم تر از آب ساکن و راکد است.
v بهشت و نعمت های بهشتی، از قبل آفریده و آماده شده است.
v بکارت و دوشیزه بودن همسران بهشتی، مستمر و دائمی است وگرنه تفاوتی با دنیا ندارند.
v هیچ گاه جهان از افراد خوب خالی نبوده است.
v راه های دستیابی به سعادت و رسیدن به قرب الهی، برای همه انسان ها در تمام دوران وجود داشته است.
v در قیامت دسته ای از مردم اهل شقاوتند و نامه اعمالشان را در دست چپ دارند.
v وضع دوزخیان به قدری هولناک است که مایه شگفتی و تعجب می شوند.
v عذاب های قیامت، بسیار سخت است.
v خوشگذرانان سرمست بدانند که کامیابی های غافلانه، آنان را به چه ذلت و نکبت و زجری خواهد کشید.
v آنچه گناه را سنگین و خطرناک تر می کند، اصرار بر آن است.
v خداوند عادل است و عذاب بر پایه عملکرد خود انسان است. اگر خلافکاران سه نوع شکنجه دارند: بادی سوزان، آب داغ و سایه داغ، به خاطر آن است که سه خلاف پیوسته دارند.
v رفاه و عیاشی، بستر ارتکاب گناه و تردید در معاد است.
v منکران معاد، دلیل بر انکار ندارند و تنها بعید می شمرند.
v خطر آنجاست که انسان، تردید نابجای خود را در جامعه گسترش دهد و عامل انحراف دیگران شود.
v افراد شبهه افکن، دامنه تردید را توسعه می دهند.
v باید به شبهات، حتی اگر از سر عناد هم باشد، پاسخ قاطع داد.
v قدرت خداوند در محشور کردن گذشتگان و آیندگان یکسان است.
v همه مردم در یک روز مشخص جمع می شوند.
v گرچه زمان قیامت در نزد ما نامعلوم است، اما نزد خداوند مشخص است.
لو انزلنا هذاالقرآن على جبل لرايته خاشعا متصدعا من خشيه الله و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون