آیات 1 تا 9 سوره مبارکه تغابن
گلبرگ پانصد و پنجاه و ششم
۞بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ۞
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الأرْضِ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (١) هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ فَمِنْكُمْ كَافِرٌ وَمِنْكُمْ مُؤْمِنٌ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ (٢) خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ (٣) يَعْلَمُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعْلِنُونَ وَاللَّهُ عَلِيمٌ بِذَاتِ الصُّدُورِ (٤) أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَأُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ فَذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ (٥) ذَلِكَ بِأَنَّهُ كَانَتْ تَأْتِيهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنَاتِ فَقَالُوا أَبَشَرٌ يَهْدُونَنَا فَكَفَرُوا وَتَوَلَّوْا وَاسْتَغْنَى اللَّهُ وَاللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٌ (٦) زَعَمَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ لَنْ يُبْعَثُوا قُلْ بَلَى وَرَبِّي لَتُبْعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلْتُمْ وَذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ (٧) فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ (٨) يَوْمَ يَجْمَعُكُمْ لِيَوْمِ الْجَمْعِ ذَلِكَ يَوْمُ التَّغَابُنِ وَمَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَيَعْمَلْ صَالِحًا يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ وَيُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ (٩)
In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful
1. whatever is In the heavens and on earth, doth declare the praises and glory of Allah. to Him belongs dominion, and to Him belongs praise: and He has power over all things.
2. it is He who has created you; and of you are some that are Unbelievers, and some that are believers: and Allah sees well all that ye do.
3. He has created the heavens and the earth In just proportions, and has given you shape, and made your shapes beautiful: and to Him is the final Goal.
4. He knows what is In the heavens and on earth; and He knows what ye conceal and what ye reveal: yea, Allah knows well the (secrets) of (all) hearts.
5. has not the story reached you, of those who rejected Faith aforetime? so They tasted the evil result of their conduct; and They had a grievous penalty.
6. that was because there came to them apostles with Clear Signs, but They said: "Shall (mere) human beings direct us?" so They rejected (the message) and turned away. but Allah can do without (them): and Allah is free of all needs, worthy of all praise.
7. the unbelievers think that They will not be raised up (for Judgment). say: "Yea, by My Lord, ye shall surely be raised up: then shall ye be told (the truth) of all that ye did. and that is easy for Allah."
8. believe, Therefore, In Allah and His Messenger, and In the light which we have sent down. and Allah is well acquainted with all that ye do.
9. the Day that He assembles you (all) for a Day of Assembly,- that will be a Day of mutual loss and gain (among you), and those who believe In Allah and work righteousness,- He will remove from them their ills, and He will admit them to Gardens beneath which rivers flow, to dwell therein for ever: that will be the Supreme achievement.
۞ به نام خداوند بخشنده مهربان ۞
1* آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، برای خدا تسبیح می گویند. فرمانروایی، مخصوص او و ستایش مخصوص اوست و او بر همه چیز تواناست. 2* اوست آن که شما را آفرید، پس بعضی از شما (به اختیار خود) کافر و بعضی مؤمن شدند و خداوند به آنچه انجام می دهید بیناست. 3* آسمان ها و زمین را به حق آفرید و شما را (در رحم مادر) صورت گری کرد و صورت شما را نیکو قرار داد و بازگشت همه به سوی اوست. 4* آنچه در آسمان ها و زمین است می داند و آنچه را پنهان می کنید و آنچه را آشکار می سازید، می داند و خداوند به آنچه در سینه هاست به خوبی آگاهی دارد. 5* آیا خبر کسانی که پیش از این کفر ورزیدند به شما نرسیده است؟ پس عقوبت کار خود در دنیا را چشیدند و برایشان در آخرت عذابی دردناک است. 6* این کیفر به خاطر آن است که پیامبرانشان با دلایل روشن و معجزات به سراغ آنها آمده بودند و آنان (به جای پذیرش و ایمان آوردن به آنها) گفتند: آیا انسانی مثل خودمان ما را هدایت می کند؟ از این رو کفر ورزیدند و به پیامبران و دستورات الهی پشت کردند و خداوند از ایمان آنان بی نیاز است و خداوند بی نیاز و ستوده است. 7* کسانی که کفر ورزیدند، گمان کردند که هرگز مبعوث نخواهند شد. بگو: آری، به پروردگارم سوگند که همه شما مبعوث خواهید شد، سپس به آنچه عمل کرده اید، قطعاً خبر داده خواهید شد و این بر خداوند آسان است. 8* پس، به خدا و رسولش و نوری (کتاب آسمانی قرآن) که نازل کردیم، ایمان آورید و بدانید که خداوند به آنچه عمل می کنید آگاه است. 9* یاد کن روزی که خداوند شما را برای حضور در روز اجتماع گرد می آورد آن، روزِ حسرت و پشیمانی است و هر کس به خداوند ایمان آورد و کار شایسته انجام دهد، بدی هایش را می پوشاند و او را به بهشت هایی که از زیر درختان آنها نهرها جاری است وارد می کند. در آن جا برای همیشه جاودان هستند؛ این است رستگاری بزرگ.
Au nom d'Allah, le Tout Miséricordieux, le Très Miséricordieux.
1. ce qui est dans les cieux et ce qui est sur la terre glorifient Allah. a Lui la royauté et à Lui les louanges. et il est Omnipotent.
2. C'est Lui qui vous a créés. Parmi vous [il y a] mécréant et croyant. Allah observe parfaitement ce que vous faites.
3. il a créé les cieux et la terre en toute vérité et vous a donné votre forme et quelle belle forme il vous a donnée. et vers Lui est le devenir.
4. il sait ce qui est dans les cieux et la terre, et il sait ce que vous cachez Ainsi que ce que vous divulguez. et Allah connaît bien le contenu des poitrines.
5. ne vous est-elle pas parvenue, la nouvelle de ceux qui auparavant ont mécru et qui ont goûté la conséquence néfaste de leur acte; ils auront en outre un châtiment douloureux.
6. il en est Ainsi parce que leurs messagers leur venaient avec des preuves évidentes, et qu'ils ont dit: ‹Sont-ce des hommes qui nous guideront?› ils mécrurent alors et se détournèrent et Allah se passa [d'eux] et Allah se suffit à lui-même et il est digne de louange.
7. ceux qui ont mécru prétendent qu'ils ne seront point ressuscités. Dis: ‹Mais si! par Mon Seigneur! vous serez Très certainement ressuscités; puis vous serez certes informés de ce que vous faisiez. et cela est facile pour Allah›.
8. croyez en Allah donc et en son Messager, Ainsi qu'en la lumière [le Coran] que nous avons fait descendre. et Allah est parfaitement Connaisseur de ce que vous faites.
9. le Jour où il vous réunira pour le Jour du rassemblement, ce sera le Jour de la grande perte. et celui qui croit en Allah et accomplit les bonnes oeuvres, il Lui effacera ses mauvaises actions et fera entrer dans des jardins sous lesquels coulent les ruisseaux où ils demeureront éternellement. voilà l'énorme succès!

سیمای سوره مبارکه تغابن
این سوره هجده آیه دارد و در مدینه نازل شده است.
به مناسبت آیه نهم که در آن روز قیامت، روز «تغابن» شمرده شده، این سوره، تغابن نام گرفته است.
تغابن به معنای دیگری را مغبون کردن و سود را به نفع خود جذب کردن است. در قیامت، هر کس به فکر آن است که خود را نجات دهد و دیگری را مقصر بداند.
آیات این سوره از نظر نظم و سیاق، شبیه سوره حدید و گویی خلاصه ای از آن است.
سوره با بیان توحید و یگانگی خداوند آغاز شده و با هشدار به مردم در مراقبت از اعمالشان و توجه به قیامت ادامه یافته است و در پایان مردم را به انفاق در راه خدا و دوری از دلبستگی به دنیا سفارش می کند.
ü گزيده اي از نكات اين گلبرگ
vحاکمان دنیوی برای کسب و حفظ قدرت خود، مرتکب خلافکاری هایی می شوند، ولی خداوند فرمانروایی است که همه هستی او را تقدیس و تنزیه می کنند و هیچ ظلمی از او صادر نمی شود.
حمد و ستایش، حق کسی است که از عیب و نقص به دور باشد، لذا اول تسبیح خداوند مطرح شده است و سپس ستایش او. در نماز نیز تسبیح و حمد، در رکوع و سجود در کنار هم آمده است.
v آیه پیش به تسبیح همه موجودات اشاره کرد و این آیه(2) به کفر و کفران برخی انسان ها اشاره می کند، تا کافران گمان نکنند که خداوند، نیازمند عبادت آنهاست و یا کفر آنها به خداوند زیانی می رساند.
آیه قبل، به تسبیح همه موجودات اشاره داشت که به نوعی بیانگر آن بود که آنان از نوعی شعور برخوردارند و در این آیه، به امتیاز انسان بر دیگر موجودات اشاره می کند که داشتن اراده و اختیار است. انسان با این موهبت ممتاز الهی، می تواند همان راهی را که بقیه موجودات می روند، بپیماید یا آنکه به راهی خلاف آن رود. شاید آیه به نوعی انتقاد از انسان باشد که تو علی رغم توجه بیشتر به خداوند و گل سرسبد موجودات بودن، برخلاف مسیر آب شنا کرده و به کفران نعمت ها و ناسپاسی خداوند روی می آوری.
v منظور از حُسن صورت "فاحسن صورکم" آن است که خداوند، انسان را مجهز نمود به چیزهایی که در راه رسیدن به هدف، او را کمک می کند.
اعضای بدن انسان هر کدام در جای مناسب قرار گرفته و ترکیب و تناسب آنها موجب زیبایی اندام انسان و به ویژه صورت او گردیده است. مژه، پلک و ابرو که وظیفه حفاظت از چشم را بر عهده دارند، زیبایی خاصی به چهره انسان بخشیده اند. لب ها که دربان دهان و نگهبان زبان و دندان هستند، تنها به هنگام خوردن یا گفتن، آن هم به مقدار مورد نیاز باز و بسته می شوند و در کودکی که حیات نوزاد به شیر مادر وابسته است، کار مکیدن را به عهده دارند و در بزرگسالی، احساسات عاطفی را با بوسیدن اظهار می دارند.
خداوند بهترین آفریده خود یعنی انسان را از آبی ناچیز آفریده "ماء مَعین" و در کارگاهی تاریک و ظلمانی "فی الارحام" و بر روی آن بهترین و زیباترین صورت گری را قرار داده است "فاحسن صورکم".
v در این آیه(4) سه مرتبه از علم خداوند سخن به میان آمده است: علم به تمام موجودات هستی "ما فی السموات والارض"، علم به آشکار و نهان انسان ها "ما تسرّون و ما تعلنون"، علم به افکار و نیت ها "ذات الصدور". آن هم علم دائمی که از قالب فعل مضارع "یعلم" استفاده می شود و علم عمیق که از قالب "علیم" استفاده می شود.
ایمان به اینکه خداوند ناظر بر اعمال ما می باشد و همه چیز را می داند، بهترین وسیله برای دوری از گناه و حفظ تقوا است.
با توجه به اینکه در آیه قبل فرمود: "و الیه المصیر" بازگشت همه به سوی اوست، این آیه به منزله پاسخ از یک سؤال مقدر است و آن اینکه: انسان هایی که بعد از مردن، پوسیده و متلاشی و پراکنده می شوند گونه به سوی خدا بازمی گردند؟! آیه پاسخ می دهد: خداوند به تمام ذرات متلاشی و پراکنده شده آگاه است و مخلوط شدن اجزای مردگان، سبب گم شدن و از بین رفتن آنها نمی شود.
v "وبال" به معنای سنگینی است؛ به غذایی که معده را سنگین کند "وبیل" و به باران سنگین "وابل" گویند، آنگاه به هر امر سنگینی که مایه ضرر و زیان شود، "وبال" گفته شده است. این کلمه چهار مرتبه در قرآن آمده و در تمام موارد مراد از آن، گرفتاری و سختی دنیوی است.
کیفر الهی اختصاص به قیامت ندارد، در برخی موارد خداوند هم در دنیا کیفر داده است و هم در قیامت کیفر می دهد مانند قوم نوح که غرق شدند و قوم هود که به وسیله باد و قوم صالح که با صیحه و صدای وحشتناک و قوم لوط که با سنگباران و اصحاب فیل که با سجیل و سنگ های آتشین، کیفر کارشان را در دنیا چشیدند.
v تبلیغ انواعی دارد و بهترین نوع آن تبلیغ عملی است. خداوند، پیامبران را از جنس بشر قرار داد تا تمام تلخی و شیرینی های زندگی را هم چون مردم بچشند و در عمل راهنمای آنان باشند ولی برخی کوته فکران این بشر بودن را نقض می پنداشتند و می گفتند: "أبشر یهدوننا" آیا بشری مثل خود ما راهنمای ما باشد؟!
"استغنی" از ریشه "غنی" به معنای بی نیاز است. این امر برای خداوند به جا و به حق است "و استغنی الله و الله غنیّ"، اما برای انسانی که سر تا پا نیاز است، بدترین صفت بی نیاز پنداشتن خود است.
شبهه افکنی و ایجاد شک و تردید میان مؤمنان، شیوه کافران متکبر است.
v "زعم" به ضن و گمانی گفته می شود که بی پایه و بدون دلیل باشد و هر کجا در قرآن آمده، با نوعی انتقاد همراه است. امام صادق(ع) فرمود: کلمه "زعم" در تمام قرآن به معنای دروغ است "اما علمتَ ان کلّ زعم فی القرآن کذب".
v مراد از "نور" در این آیه(8)، قرآن کریم است. چنان که در آغاز سوره ابراهیم می خوانیم: "کتاب انزلناه الیک لتخرج الناس من الظلمات الی النور" کتابی به سوی تو فرستادیم که مردم را از ظلمات (شرک و جهل و تفرقه) خارج و به نور (توحید و علم و وحدت) هدایت کنی.
در آیات قبل، سخن از کفر و ایمان نیاوردن به خدا و رسول و معاد بود که امت های قبلی را گرفتار عذاب کرد. این آیه می فرماید: پس شما راه آنان را نروید و ایمان آورید.
در روایات می خوانیم: نور، همان امامان معصومند، زیرا آنان قرآن مجسم و ناطقند. امام باقر(ع) می فرماید: آنان هستند که قلوب اهل ایمان را نور افشانی می کنند "هم الّذین ینوّرون قلوب المؤمنین".
v کلمه "تغابن" به معنای آن است که غبن ها جلوه می کند، یعنی روز قیامت، کافران به خاطر ایمان نیاوردن و فاسقان به خاطر نداشتن عمل صالح و مؤمنین به خاطر آن که می توانستند عمل بیشتری انجام دهند، همه به نوعی احساس خسارت، حسرت و غبن دارند، و شاید بدین معنی باشد که در آن روز هر کس به فکر آن است که چگونه بار خود را به دوش دیگری اندازد، همان گونه که در قرآن صحنه هایی در این زمینه مطرح است که شیطان می گوید: مرا ملامت نکنید، مقصر خودتان هستید. یا مجرم دوست دارد که به جای خود فرزند و تمام بستگان بلکه تمام مردم به جای او به دوزخ رفته و او نجات یابد.
شاید تغابن به این معنا باشد که رهبران فاسد پیروان خود را مغبون کردند و پیروان نیز به خاطر اطاعت کورکورانه به رهبران فاسد فرصت فساد بیشتری داده و آنان را مغبون کردند که اگر اطاعت آنان نمی شد، فساد آنها این همه توسعه نمی یافت.
"یوم الجمع" یکی از نام های قیامت است. چنانکه در آیه ای دیگر می فرماید: " ونفخ فی الصور فجمعناهم جمعاً" در صور دمیده شود و همه را یک جا جمع می کنیم.
ü گزيده اي پيامهاي اين گلبرگ
v تمام هستی نوعی شعور دارند و طبق همان شعور، به تسبیح الهی مشغولند.
v حکومت خداوند مطلق است و هیچ محدودیتی ندارد.
v در دنیا بسیاری از افرادی که حکومت و قدرت دارند، مورد انتقادند ولی خداوند هم قدرت و حکومت دارد و هم مورد ستایش است.
v سرچشمه تمام کمالات اوست و لذا تمام ستایش ها برای اوست.
v در دنیا بسیاری از فرمانروایان از حل مشکلات و انجام اصلاحات عاجزند، ولی خداوند، فرمانروایی است که بر هر کاری قادر است.
v قدرت خداوند نسبت به همه هستی یکسان است.
v آفرینش انسان، جلوه ای از قدرت خداوند است.
v انسان، موجودی مختار و انتخاب گر است نه مجبور.
v عمل انسان، بیانگر عقیده اوست.
v آفرینش آسمان ها و زمین از روی برنامه و هدف بوده است.
v خداوند، صورت گری انسان را به خود نسبت داده است.
v انسان در مقایسه با دیگر موجودات، زیباتر و کامل تر است.
v جهان آفرینش در حال حرکت به سوی مقصدی الهی است.
v مبدأ و معاد هستی، خداوند است.
v لازمه آفرینش به حق و هدفمند، وجود معاد و بازگشت انسان ها به سوی خداوند برای کیفر و پاداش است.
v علم خداوند، محدود به زمان و مکان و اشیا یا امور خاص نیست. هم به آسمان ها و زمین علم دارد و هم به آنچه پنهانی یا علنی انجام می شود، آگاه است.
v انسان، رها نیست، بلکه زیر نظر خداست.
v پنهان و آشکار برای خداوند یکسان است.
v خداوند، هم به کارهای مخفیانه انسان آگاه است و هم به افکار و انگیزه ها و اسرار نهفته در سینه او.
v مطالعه تاریخ اقوام پیشین، مورد سفارش اسلام است و کسی که از تاریخ عبرت نگیرد قابل سرزنش و توبیخ است.
v آنچه دانستنش لازم است، خبرهای مهم و عبرت انگیز است نه هر اطلاعات ساده و بی فایده.
v خداوند حلیم است، اما بعضی از کارها به قدری نارواست که کیفر فوری را به دنبال دارد.
v دلیل بدبختی ها رفتار خود انسان است.
v کیفر الهی در دنیا تنها در حد چشیدن است و کیفر کامل مخصوص قیامت است.
v تاریخ گذشتگان را تحلیل و بررسی کنید.
v قهر الهی بعد از اتمام حجت است.
v خداوند برای هدایت بشر در طول تاریخ بشریت، پیامبران متعددی را پیاپی فرستاده است.
v از دید کافران، بشر بودن برای پیامبران نقطه ضعف است.
v خداوند در ذات، بی نیاز و در افعال، حمید و شایسته ستایش است.
v کفار با این که استدلال ندارند و براساس خیال و پندار چیزی می گویند، ولی محکم شعار می دهند.
v در تعلیم تربیت لازم است سخنان دیگران طرح و سپس پاسخ داده شود.
v سوگند خوردن به نام پروردگار، برای رفع شک و تردید از دیگران در امور اعتقادی جایز است.
v شبهات و تردیدها را با تأکید جواب دهید.
v دلیل قیامت، کیفر و پاداش است.
v ریشه انکار و استبعاد کفار، ناممکن شمردن حیات دوباره انسان است.
v ایمانی ارزش دارد که جامع باشد؛ ایمان به خدا و پیامبر و کتاب آسمانی.
v خداوند، نور است و آنچه از سوی او نازل می شود، نور است.
v ایمان باید همراه عمل باشد.
v راه نجات از غبن، ایمان و عمل صالح است.
v ایمان از عمل صالح جدا نیست.
v عمل صالح، کفاره بدی هاست.
v تا پاک نشویم به بهشت نمی رویم. ابتدا باید گناهان محو شود، سپس داخل بهشت شد.
v باغ ها و نهرهای بهشتی، هم متعدد است، هم دائمی و ابدی.
v بزرگ ترین رستگاری آن است که انسان با ایمان و عمل صالح وارد بهشت شود.
لو انزلنا هذاالقرآن على جبل لرايته خاشعا متصدعا من خشيه الله و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون