گلبرگی از باغ زیبای قرآن

گلبرگ پانصد و پنجاه و هشتم

۞بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ۞

يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَأَحْصُوا الْعِدَّةَ وَاتَّقُوا اللَّهَ رَبَّكُمْ لا تُخْرِجُوهُنَّ مِنْ بُيُوتِهِنَّ وَلا يَخْرُجْنَ إِلا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ وَتِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَمَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ لا تَدْرِي لَعَلَّ اللَّهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذَلِكَ أَمْرًا (١) فَإِذَا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فَارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ وَأَقِيمُوا الشَّهَادَةَ لِلَّهِ ذَلِكُمْ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجًا (٢) وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ وَمَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا (٣) وَاللائِي يَئِسْنَ مِنَ الْمَحِيضِ مِنْ نِسَائِكُمْ إِنِ ارْتَبْتُمْ فَعِدَّتُهُنَّ ثَلاثَةُ أَشْهُرٍ وَاللائِي لَمْ يَحِضْنَ وَأُولاتُ الأحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مِنْ أَمْرِهِ يُسْرًا (٤) ذَلِكَ أَمْرُ اللَّهِ أَنْزَلَهُ إِلَيْكُمْ وَمَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يُكَفِّرْ عَنْهُ سَيِّئَاتِهِ وَيُعْظِمْ لَهُ أَجْرًا (٥)

In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful 

1. O Prophet! when ye do divorce women, divorce them at their prescribed periods, and count (accurately), their prescribed periods: and fear Allah your Lord: and turn them not out of their houses, nor shall They (themselves) leave, except In case They are guilty of some open lewdness, those are limits set by Allah. and any who transgresses the limits of Allah, does Verily wrong His (own) soul: Thou Knowest not if Perchance Allah will bring about thereafter some new situation.

2. Thus when They fulfil their term appointed, either take them back on equitable terms or part with them on equitable terms; and take for witness two persons from among you, endued with justice, and establish the evidence (as) before Allah. such is the admonition given to Him who believes In Allah and the Last Day. and for those who fear Allah, He (ever) prepares a way out,

3. and He Provides for Him from (sources) He never could imagine. and if any one puts His trust In Allah, sufficient is ((Allah)) for Him. for Allah will surely accomplish His purpose: Verily, for all things has Allah appointed a due proportion.

4. such of your women As have passed the age of monthly courses, for them the prescribed period, if ye have any doubts, is three Months, and for those who have no courses (it is the same): for those who carry (life within their wombs), their period is until They deliver their burdens: and for those who fear Allah, He will make their path easy.

5. that is the command of Allah, which He has sent down to you: and if any one fears Allah, He will remove His ills, from him, and will enlarge His reward.

1* ای پیامبر! هر گاه خواستید زنان را طلاق دهید، پس در زمان عِدّه، آنان را طلاق دهید (زمانی که از عادت ماهانه پاک شده و هنوز با شوهر همبستر نشده اند) و حساب ایام عده را نگه دارید و از خدایی که پروردگار شماست پروا کنید. در ایام عده، نه شما آنان را از خانه بیرون کنید و نه آنان بیرون روند، مگر آنکه مرتکب کار زشت آشکاری شوند (که در این صورت اخراجشان مجاز است). این دستورات، حدود خداست و هر کس از حدود الهی تجاوز کند، به خویش ستم کرده است. تو نمی دانی، شاید خداوند بعد از این، امر تازه ای پدید آورد. 2* پس چون به پایان مدت عدّه نزدیک شدند، یا با رجوع به آنان به طرز شایسته و پسندیده ای نگاهشان دارید و یا با پرداخت مهریه و سایر حقوق به طرز شایسته ای از آنان جدا شوید و هنگام طلاق دو شاهد عادل از میان خود به گواه گیرید و گواهی را برای خدا به پا دارید. هر کس که به خدا و روز قیامت ایمان دارد، این گونه پند داده می شود و هر کس که از خدا پروا کند، خداوند برای او راه بیرون شدن و رهایی از هر گونه مشکل را قرار می دهد. 3* و او را از جایی که گمان ندارد روزی می دهد و هر کس بر خدا توکل کند، او برایش کافی است. همانا خداوند کار خود را محقق می سازد. همانا خداوند برای هر چیز اندازه ای قرار داده است. 4* و زنانی که از عادت ماهانه مأیوسند، (و قصد دارید آنان را طلاق دهید) اگر در وضع آنان شک کنید (که این عدم عادت به خاطر سن است یا بیماری و یا بارداری)، پس عدّه آنان سه ماه است و هم چنین است حکم زنانی که حیض ندیده اند (با آن که در سن حیض هستند) و پایان عدّه زنان باردار، وضع حمل آنان است و هر کس از خدا پروا کند، خداوند برای او در کارش آسانی پدید می آورد. 5* این فرمان خداوند است که آن را به سوی شما نازل کرده است و هر کس از خدا پروا کند خداوند بدی هایش را می زداید و اجرش را بزرگ می گرداند.

Au nom d'Allah, le Tout Miséricordieux, le Très Miséricordieux. 

1. Prophète! quand vous répudier les femmes, répudiez-les conformément à leur période d'attente prescrite; et comptez la période; et craignez Allah votre Seigneur. ne les faîtes pas sortir de leurs maisons, et qu'elles n'en sortent pas, à moins qu'elles n'aient commis une turpitude prouvée. Telles sont les lois d'Allah. quiconque cependant transgresse les lois d'Allah, se fait du tort à lui-même. Tu ne sais pas Si d'ici là Allah ne suscitera pas quelque chose de nouveau!

2. puis quand elles atteignent le terme prescrit, retenez-les de façon convenable, ou séparez-vous d'elles de façon convenable; et prenez deux hommes intègres Parmi vous comme témoins. et acquittez-vous du témoignage envers Allah. voilà ce à quoi est exhorté celui qui croit en Allah et Au Jour dernier. et quiconque craint Allah, il Lui donnera une issue favorable,

3. et Lui accordera ses dons par [des moyens] sur lesquels il ne comptait pas. et quiconque place Sa confiance en Allah, il [Allah] Lui suffit. Allah atteint ce qu'il se propose, et Allah a assigné une mesure à chaque chose.

4. Si vous avez des doutes à propos (de la période d'attente) de vos femmes qui n'espèrent plus avoir de règles, leur délai est de trois mois. de même pour celles qui n'ont pas encore de règles. et quant à celles qui sont enceintes, leur période d'attente se terminera à leur accouchement. quiconque craint Allah Cependant, il Lui facilite les choses.

5. tel est le commandement d'Allah qu'il a fait descendre vers vous. quiconque craint Allah Cependant, il Lui efface ses fautes et Lui Accorde une grosse récompense.

سیمای سوره مبارکه طلاق

سوره طلاق دوازده آیه دارد و در مدینه نازل شده است.

هفت آیه نخستین این سوره، پیرامون موضوع طلاق و احکام و مسائل مربوط به آن است و به همین جهت نیز «طلاق» نام گذاری شده است.

بخش دوم سوره، عاقبت کسانی را بیان می دارد که از فرمان خدا سرپیچی کرده و به کیفر شدید رسیده اند و یا با عمل صالح و پیروی از پیامبران، مشمول هدایت های ویژه الهی و نعمت های بهشتی گردیده اند.

ü    گزيده اي از نكات اين گلبرگ

v"أحصوا" از "اِحصاء" به معنای شمارش و اصل آن، "حِصی" به معنای سنگریزه است، زیرا در قدیم با ریگ و سنگریزه، حساب را نگه می داشتند.

مراد از "فاحشة مبیّنة" زنا دادن یا آزار اهل خانه است که مجوز اخراج همسر مطلقه از خانه می شود.

از زمانی که مرد همسرش را طلاق می دهد، زن باید تا سه بار عادت ماهیانه و پاک شدن از آن صبر کند و سپس اگر خواست شوهر دیگری اختیار کند. به این فاصله زمانی "عدّه" می گویند و زن باید خود حساب آن را داشته باشد. در دوره عدّه، مرد وظیفه دارد نفقه همسر مطلقه را پرداخت کند و نمی تواند او را از خانه اخراج کند. البته در این صورت، زن نیز نمی تواند بدون اجازه مرد از منزل خارج شود.

در دوران عدّه، مرد حق دارد به همسر خود رجوع کند و زندگی را دوباره از سر گیرند، بدون آنکه نیاز به اجرای عقد مجدد باشد. شاید یکی از فلسفه های قرار دادن عدّه و این فاصله سه ماهه برای زن، آن هم در خانه شوهر، همین امکان بازگشت باشد تا جدایی به آسانی و شتاب زده محقق نشود "لعلّ الله یحدث بعد ذلک امراً". اسلام برای جلوگیری از طلاق بی مورد، محدودیت هایی را وضع کرده است. از جمله آنکه رجوع به همسر بعد از سه بار طلاق، دیگر حرام ابدی می شود و نمی توانند رجوع کنند، پس از آن تنها با وجود محلّل می تواند دوباره او را به عقد خود درآورد. در حدیث می خوانیم که امام رضا(ع) در مورد دلیل نیاز به محلل فرمودند: تا مردم، طلاق را سبک و ساده نپندارند "لئلا یوقع الناس الاستخفاف بالطّلاق". قرآن می فرماید: "فامسکٌ بالمعروف" یا با خوبی همسرتان را نگاه دارید "او تسریح باحسان" یا با نیکی از هم جدا شوید و هیچ کس حق ندارد زن را با بدرفتاری نگاه دارد که در این صورت حاکم اسلامی از زن حمایت می کند.

v مراد از رسیدن اجل "بلغن اجلهنّ" رسیدن به اواخر مدت عدّه است نه پایان آن، زیرا اگر مدت عدّه پایان یافت، امساک و نگهداری زن حرام است.

در قرآن، سی و هشت مرتبه کلمه معروف به کار رفته که پانزده مرتبه آن مربوط به خانواده و همسر داری است، یعنی شیوه برخورد زن و مرد در زندگی باید شایسته و پسندیده باشد.

گواهی دو شاهد عادل بر طلاق، منافعی دارد. از جمله: اگر مردی در ایام عدّه از دنیا برود، همسر مطلقه او نمی تواند ادعایی بر ارث داشته باشد. زن پس از پایان عدّه می تواند ازدواج کند و مهم تر آن که دو شاهد عادل، به خاطر عدالت و محبوبیتی که دارند، به طور طبیعی با موعظه سعی می کنند به جای طلاق، طرفین را به آشتی ترغیب کنند.

پیامبر اکرم(ص) فرمودند: "انّی لأعلم آیة لو اخذ بها الناس لکفتهم" من آیه ای را می شناسم که اگر مردم به آن عمل کنند، تمام مشکلاتشان حل می شود و سپس آیه "و من یتق الله یجعل له مخرجاً" را تلاوت فرمودند.

در روایات می خوانیم: هنگامی که آیه 3 نازل شد، جمعی از یاران پیامبر(ص)، کار و تجارت را رها کردند و گفتند: خداوند روزی ما را ضمانت کرده است، پس به کار و تلاش نیازی نیست. پیامبر(ص) آنان را احضار و توبیخ کرد و فرمود: هر کس کار و تلاش را رها کند، دعایش مستجاب نمی شود "انّه من فعل ذلک لا یستجاب له".

v به دنبال بیان احکام طلاق در آیات پیشین، این آیه(14) می فرماید: زنانی که به هر دلیل، اعم از کهولت سن یا بیماری، عادت ماهانه ندارند، باید سه ماه کامل عدّه نگهدارند و زنان بار دار باید تا زمان وضع حمل صبر کنند و سپس می توانند ازدواج کرده و به همسری دیگری درآیند.

در قرآن برای افراد با تقوا چند تعبیر آمده است: "یجعل لکم نوراً" ، "یجعل لکم فرقاناً" ، "یجعل له من امره یُسراً" که شاید اشاره به یک سیر طبیعی دارد، زیرا برای انسان با تقوا اول نور پیدا می شود و در سایه نور، شناخت حق از باطل و فرقان پیدا می کند و وقتی که حق و باطل را شناخت، راه خروج از مشکلات را پیدا می کند و در سایه همان نور، از بسیاری از گرفتاری ها به آسانی خارج می شود.

ü  

ü    گزيده اي  پيامهاي اين گلبرگ

v مخاطب قرار دادن پیامبر، در ابلاغ دستورات کلی که عموم مردم مخاطب آن هستند، هم نشانه احترام به آن پیامبر است و هم لزوم نظارت آن حضرت بر حسن اجرای حدود الهی.

v برای بیان اهمیت دستور و ایجاد انگیزه در سایرین، شخص اول را مورد خطاب قرار می دهد.

v عقد و ازدواج زمان خاصی ندارد ولی طلاق باید در زمانی باشد که شروع عدّه ممکن باشد، یعنی زن در عادت ماهانه نباشد و مرد نیز در پاکی پس از عادت، با همسرش آمیزش نکرده باشد.

v طلاق به دست مرد است.

v برای حفظ نظام خانواده، قانون طلاق همراه با شرایطی سرعت گیر قرار داده شده است.

v زمان بندی در احکام الهی را با دقت مراعات کنیم.

v جدایی و طلاق نباید همراه با گناه باشد.

v رعایت تقوا در امر طلاق و خصوصاً عدّه آن، از سوی مرد و زن لازم است.

v ربوبیت الهی، مقتضای پروا و تقواست.

v زن طلاق داده شده تا زمانی که در حال عدّه است، گویا در منزل خودش ساکن است و حق سکونت او سلب نمی شود.

v طلاق نباید همراه با اهانت و تحقیر زن باشد.

v راه های منت گذاردن و منت کشیدن را مسدود کنید. برای اینکه شوهر منت نگذارد و زن منت نکشد، خدا می فرماید: خانه خودش است.

v زنان، طلاق را پایان کار نبینند و در خانه بمانند، شاید که مرد منصرف شود و دوباره به آنان رجوع کند.

v خراب کردن پل های پشت سر و بستن راه های آشتی ظلم به خود است.

v گنهکار بی حیا که حریم ها را شکسته، حرمت ندارد و مستحق تحقیر است.

v سوء استفاده از قانون ممنوع. (زن نمی تواند از حق مسکن خود سوء استفاده کند و برای انتقام گرفتن از شوهر، خانه را تبدیل به محیطی برای فحشا و منکر نماید).

v اخراج زن از منزل، به شرطی است که فحشای او روشن و ثابت شده باشد و سوء ظن کافی نیست.

v مردان نباید به خاطر تأمین نفقه و مسکن، منتی بر همسران مطلقه خود داشته باشند، زیرا این حکم خداست.

v زنان نباید به خاطر محدود شدن در خانه نگران شوند زیرا این محدودیت را خداوند حکیم مقرر فرموده است.

v نادیده گرفتن دستورات خداوند و شکستن حدود الهی، ظلم به خویش است، نه خداوند.

v ما براساس اطلاعات و شناخت خود، تصمیم می گیریم و از آینده بی خبریم، با توکل بر خداوند، به آینده امیدوار باشیم.

v در اسلام یأس ممنوع است و انسان مسلمان باید به آینده خوش بین باشد.

v حوادث تلخ را به فال نیک بگیریم.

v تقوا و حدود الهی را مراعات کنید، آینده را هم به خدا بسپارید.

v همواره لطف الهی را منحصر در وضع موجود نبینید، چه بسا جدایی ها که عامل رسیدن به وضع مطلوب تر است.

v زمان بندی احکام دینی، باید به دقت مراعات شود.

v کارها باید از ابتدا دارای برنامه و زمان مشخص باشند.

v هم ادامه زندگی باید به نحو پسندیده باشد و هم جدایی و طلاق.

v رفتار شایسته چه در حال صلح و آشتی و چه در حال قهر و جدایی، از حقوق همسر است.

v نگاه داری همسر، مقدم بر جدایی است.

v آیین همسر داری یا طلاق باید مورد پذیرش شرع و پسند عقل باشد.

v به دلیل ضعف جسمی و نارسایی، آداب اجتماعی و تاریخی، حقوق زنان بیشتر پایمال شده و می شود. لذا بیشترین خطاب های قرآن در مورد مراعات حقوق به مردان است.

v جدایی و طلاق، همراه با کرامت و به دور از هر گونه تحقیر صورت گیرد.

v شرط صحت طلاق، حضور دو شاهد عادل است.

v برای حفظ حقوق طرفین، گرفتن دو شاهد عادل، نشانه محکم کاری و دقت است.

v کسانی که در محضر آنان طلاق جاری می شود، باید عادل باشند.

v افراد عادل نیز به تذکر نیاز دارند.

v حب و بغض نباید در قضاوت ما تأثیر گذار باشد.

v گواهی دو شاهد عادل همراه باید حفظ حقوق مردم و اخلاص باشد.

v اقامه حقوق مردم، ارزشی هم وزن اقامه نماز و دین دارد.

v موعظه تنها تذکرات اخلاقی نیست، بلکه دستورات فقهی نیز نوعی موعظه است.

v پندپذیری، نشانه ایمان واقعی است.

v به جای پیمودن راه های ناشناخته سیر و سلوک، عمل به احکام الهی بهترین موعظه و راه سازندگی انسان است.

v حل مشکلات از طریق گناه، رفتن به بیراهه است. تقوا و خدا ترسی موجب خروج انسان از مشکلات و تنگناهای زندگی است.

v راه رهایی از تمام بن بست ها، (که از جمله آن اختلافات زن و شوهر است) تقوی است.

v در مدیریت بحران ها و فتنه ها، دو چیز راه نجات است: تقوی و تمسک به قرآن.

v زن و شوهری که به ناچار با طاق از هم جدا می شوند، اگر تقوا را مراعات کنند، مشمول لطف ویژه خداوند می شوند.

v کسانی که با گناه زندگی خود را تأمین می کنند، راه دریافت روزی های پیش بینی نشده را به روی خود می بندند.

v اراده خدا در چارچوب محاسبات انسان نیست.

v رعایت امور معنوی، در زندگی مادی اثر گذار است. (امدادهای غیبی، در زندگی انسان نقش مؤثری دارند).

v انسان متقی، خواست خود را در مسیر خواست و اراده خدا قرار می دهد و چون اراده الهی بن بست ندارد، انسان متقی نیز به بن بست نخواهد رسید.

v همیشه رزق زیاد وابسته به کار زیاد نیست.

v تقوی و توکل دو اهرم برای خروج از بن بست است.

v برای تأمین زندگی امروز، تقوا و برای آینده، توکل لازم است.

v تقوی، مقدم بر توکل است.

v بدون لطف خداوند، هیچ عامل دیگری کارآمد و کافی نیست.

v در اراده و خواست تمام افراد و حکومت ها، احتمال شکست و ناکارآمدی و بن بست وجود دارد. تنها امری که شکست در آن راه ندارد، خواست و اراده خداوند است.

v دلیل توکل ما، قدرت بی نهایت الهی است.

v معنای توکل ما و قدرت خداوند آن نیست که انسان به همه خواسته های خود می رسد، زیرا تمام امور هستی قانونمند است و حساب و کتاب دارد.

v احکام خداوند براساس شرایط متفاوت انسان ها، تفاوت می کند.

v دین فطری، ملاک های فطری و طبیعی و همه جایی دارد. زمان بندی ها و اندازه گیری های احکام الهی بر محور مسائل طبیعی است. نظیر: طلوع و غروب خورشید، رویت ماه، مقدار وَجب و ذراع دست.

v فرزند، حریم و حقوقی دارد و زن باردار نمی تواند به ازدواج دیگری در آید.

v در مسایل خانوادگی و مراعات حقوق همسر به خصوص در شرایط طلاق و جدایی، به تقوای زیاد نیاز است.

v بخشی از گره هایی که در زندگی پیدا می شود، به خاطر بی تقوایی است. (البته بخشی از مشکلات افراد با تقوا به خاطر ابتلا و آزمایش است).

v برای افراد با تقوا، تحمل سختی ها آسان است. چون تقوا ظرفیت انسان را بالا می برد.

v در مسائل خانوادگی، دستورات الهی را ساده ننگریم.

v تقوی، سبب نجات از قهر الهی است.

v گناهکاران می توانند، به وسیله تقوا، گذشته را جبران کنند.

v گناهکاران را بد عاقبت نپندارید، چه بسا گناهانشان پاک شود.

v مقدمه دریافت اجر، پاک شدن از گناه است.

v تقوی، هم گذشته را جبران می کند، هم آینده را تأمین می نماید.