گلبرگی از باغ زیبای قرآن

 *تفسير آيات بر طبق تفسير نور جناب حجه الاسلام قرائتي (گزيده نكات و پيامهاي آيات كلام الله مجيد)*

وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا (٦٦)

66. and if we had ordered them (saying), "Kill yourselves (i.e. the innnocent ones kill the guilty ones) or leave Your homes," very few of them would have done it; but if they had done what they were told, it would have been better for them, and would have strengthened their (Faith);

66- و اگر به آنان حكم مى كرديم كه تن به كشتن دهيد ويكديگر را به فرمان ما بكشيد يااز خانه و سرزمين خود بيرون رويد، جز افرادى اندك، اين دستور را انجام نمى دادند واگر آنان به آنچه پند داده مى شوند عمل مى كردند، برايشان بهتر و در پايدارى مؤ ثرتربود.

66. Si nous leur avions prescrit ceci: ‹Tuez-vous vous- mêmes›, ou ‹Sortez de vos demeures›, ils ne l'auraient pas fait, sauf un petit nombre d'entre eux. s'ils avaient fait ce à quoi on les exhortait, cela aurait été certainement meilleur pour eux, et (leur foi) aurait été plus affermie.

آيه66 اشاره دارد به تكليف هاى سختى كه براى امّت هاى پيشين بوده است، مثلاًخداوند به كيفر گوساله پرستى بنى اسرائيل، فرمان داد يكديگر را بكشند. چون براىگناهى بزرگ مثل بت پرستى، جبرانى عظيم مانند كشتن يكديگر و بيرون رفتن از شهر وديار خود لازم بود.

مؤ منان بايد خود را بسنجند، كه اگر فرمان سختى صادر شد، در برابر آن چگونه خواهندبود؟هنگام امتحان، افراد كمترى از عهده ى انجام تكليف و اثبات ادعا برمى آيند. خير و سعادت در گرو عمل است.

- هرچه در راه خدا گام برداريم، ثبات قدم وايمان بيشتر مى شود. عمل، در نفس و روح اثر دارد. عمل به احكام، سبب پايدارى ايمان است . تكاليف الهى هرچند به ظاهر ناخوشايند و سخت باشد، ولى به خير و صلاح انسان است .

وَإِذًا لآتَيْنَاهُمْ مِنْ لَدُنَّا أَجْرًا عَظِيمًا (٦٧)

67. and indeed we should Then have bestowed upon them a great reward from Ourselves.

67- و در اين صورت يقيناً ما از جانب خود پاداشى بزرگ به آنان مى داديم .

67. alors nous leur aurions donné certainement, de Notre part, une grande récompense,

وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا (٦٨)

68. and indeed we should have guided them to a Straight way.

68- و قطعاً آنان را به راهى راست هدايت مى كرديم .

68. et nous les aurions guidé certes vers un droit chemin.

رسيدن به خير، ثبات قدم، اجر بزرگ و رهيابى به راه مستقيم، در سايه ى عمل بهمواعظ و پشتكار انسان است .

وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا (٦٩)

69. and whoso obeys Allâh and the Messenger (Muhammad), Then they will be In the company of those on whom Allâh has bestowed his Grace, of the Prophets, the Siddiqûn (those followers of the Prophets who were first and foremost to believe In them, like Abu Bakr As­Siddiq ), the martyrs, and the righteous. and How excellent These companions are!

69- و هر كس كه از خدا و پيامبر اطاعت كند، پس آنان در قيامت با كسانى همدم خواهندبود كه خداوند بر آنان نعمت داده است، مانند پيامبران، صدّيقان، شهيدان و صالحانو اينان چه همدم هاى خوبى هستند.

69. quiconque obéit à Allah et Au Messager... Ceux-là seront avec ceux qu'Allah a comblés de ses bienfaits: les prophètes, les véridiques, les martyrs, et les vertueux. et quels compagnons que ceux-là!

ذَلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ عَلِيمًا (٧٠)

70. such is the Bounty from Allâh, and Allâh is Sufficient as All­Knower.

70- اين همه تفضّل از سوى خداست و خداوند براى آگاه بودن بس است .

70. cette grâce vient d'Allah. et Allah suffit comme Parfait Connaisseur.

در سوره ى حمد در كنار صراط مستقيم، گروه (انعمت عليهم ) آمده بود و اين (آيه68) بار دوّماست كه در كنار آيه ى صراط مستقيم، گروه (انعم اللّه عليهم ) مطرح است. گويا غيراز انبيا و شهدا و صدّيقان و صالحان، ديگران بيراهه مى روند و راه مستقيم، منحصراًراه يكى از اين چهار گروه است . در روايات، بهترين نمونه ى صدّيقان، امامان معصوم عليهم السّلام و صديقه،فاطمه ى زهرا عليها السّلام معرّفى شده است. مراد از"شهدا" هم، يا كشتگان ميدانجهادند، يا گواهان اعمال در قيامت .

همنشينى با انبيا در دنيا براى همه ى پيروان واقعى امكان ندارد، بنابراين مراد آيه69همنشينى در آخرت است .

قرار گرفتن در راه انبيا و شهدا و داشتن رفقاى خوب، جز با اطاعت از فرمان خدا ورسول به دست نمى آيد. رفيق خوب، انبيا، شهدا، صدّيقان و صالحانند. رفقاى دنيايى را هم بايد با همينخصلتها گزينش كرد.

- اطاعت از رسول، پرتوى از اطاعت خدا و در طول آن است، پس با توحيد، منافاتى ندارد. پاداش اطاعت از پيامبر، همجوارى با همه ى انبياست. چون همه يك نورند و يك هدفدارند و اطاعت از يكى، همراه شدن با همه است .

- آگاه بودن خدا، بهترين عامل تشويق براى انجام وظيفه است .

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوا ثُبَاتٍ أَوِ انْفِرُوا جَمِيعًا (٧١)

71. O You who believe! take Your precautions, and either Go forth (on an expedition) In parties, or Go forth All together.

71- اى كسانى كه ايمان آورده ايد! در برابر دشمن هوشيار باشيد و به علامت آمادگىسلاح خود را برداريد، پس به صورت دسته هاى پراكنده و نامنظّم يا همه با هم بسوىدشمن حركت كنيد.

71. les croyants! prenez vos précautions et partez en expédition par détachements ou en masse.

"حِذْر" ، به معناى بيدارى، آماده باش و وسيله دفاع است. "ثُبات"، جمع "ثُبه"، به دسته هاى پراكنده (شامل گروه هاى پارتيزانى كه دشمن راگيج و تمركز فكرى او را سلب مى كند) مى گويند. مسلمانان بايد مرزهاى كشور خود را حفظ كنند. عمل به آيه71، رمز عزّت و غفلت ازآن، رمز سقوط و شكست مسلمانان مى باشد.

مسلمانان بايد در هر حال آماده و بيدار باشند و از طرحها، نفرات، نوع اسلحه،روحيّه، همكارى داخلى و خارجى دشمنان آگاه باشند و متناسب با آنها طرح بريزند وعمل كنند. آمادگى رزمى در سايه ى ايمان ارزش دارد.

وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا (٧٢)

72. there is certainly among You He who would linger behind (from fighting In Allâh's Cause). if a misfortune befalls you, He says, "Indeed Allâh has favoured Me In that I was not present among them."

72- وهمانا از شما كسانى اند كه هم خودشان سست مى باشند وهم عامل كُندى و دلسردىرزمندگان مى شوند، چون به شما مشكلى برسد، مى گويد: خدا بر من منّت نهاده كه همراهآنان در جبهه حضور نيافتم يا همراه آنان شهيد نشدم.

72. Parmi vous, il y aura certes quelqu'un qui tardera [à aller Au combat] et qui, Si un Malheur vous atteint, dira: ‹Certes, Allah m'a fait une faveur en ce que Je ne me suis pas trouvé en leur compagnie›;

"يُبطّئنّ"  از ريشه ى "بطو " به معناى كُندى است  به گفته اهل لغت، "بطوء" هم حركت كند است و هم ديگران را به كندى در حركت فراخواندن .اينجا خطر دشمنان داخلى و عوامل نفوذى و منافق مطرح است .

- در رسيدن فضل و غنيمت، نام خدا مطرح است، (فضل من اللّه ) ولى در برخورد با سختىها، نامى از خدا نيست، (اصابتكم مصيبة ) گويا اشاره بهاين است كه از خداوند، جز فضل و رحمت، چيزى به ما نمى رسد.

منافقان، گاهى چنان به رنگ مؤ منان در مى آيند كه جزء آنان جلوه مى كنند. در نظر منافقان، رستگارى، رسيدن به دنياست .

- هر رفاهى، مصون ماندنى و لطف و نعمت خدا نيست . چشيدن سختى ها در كنار مؤ منان، نعمت است، امّا رفاه جدا از مؤ منان نعمت نيست .

وَلَئِنْ أَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا (٧٣)

73. but if a Bounty (victory and booty) comes to You from Allâh, He would surely Say - as if there had never been ties of affection between You and Him - "Oh! I wish I had been with them; Then I would have achieved a great success ( a good share of booty)."

73- واگر فضل وغنيمتى از سوى خداوند به شما برسد، آن چنان كه گويا ميان شما و او هرگزدوستى نبوده (تا نفع شما را نفع خود داند) خواهد گفت : اى كاش (در جهاد) با آنانبودم تا به رستگارى بزرگ (پيروزى وغنائم ) مى رسيدم .

73. et Si une grâce qui vous atteint de la part d'Allah, il se mettra, Certes, à dire, comme s'il n'y avait aucune affection entre vous et lui: ‹Quel dommage! Si j'avais été avec eux, j'aurais alors acquis un gain énorme›.

فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالآخِرَةِ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا (٧٤)

74. let those (believers) who sell the life of This world for the Hereafter fight In the Cause of Allâh, and whoso fights In the Cause of Allâh, and is killed or gets victory, we shall bestow on Him a great reward.

74- پس بايد در راه خدا كسانى بجنگند كه زندگى دنيا را به آخرت مى فروشند و كسى كه درراه خدا مى جنگد، كشته شود يا پيروز گردد، بزودى پاداشى بزرگ به او خواهيم داد.

74. qu'ils combattent donc dans le sentier d'Allah, ceux qui troquent la vie présente contre la vie future. et quiconque combat dans le sentier d'Allah, tué ou vainqueur, nous Lui donnerons bientٍt une énorme récompense.

هدف از جنگ در اسلام، فقط خداست، نه كشورگشايى، نه استثمار ونه انتقام .

- جهاد اكبر و مبارزه با دنيا پرستى، مقدّمه ى جهاد اصغر و مبارزه با دشمن است . منافق، فقط غنائم را "فوز عظيم" مى داند ولى قرآن، هم براى پيروزى و همبراى شهادت، "اجر عظيم "  قرار داده است. پاداش شهيد و رزمنده پيروز يكسان است .

- زندگى آخرت برتر از زندگى دنياست و معامله دنيا با آخرت كار بزرگى است .